200 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻCl. — TOM V. 



1801. SLcmonitis ovata. Pers., Syn. p. 189. 



18013. Trichia mucoriformis. Schum., FI. Stell., n° 1469. 



1803. Stemonitis violacea. Schum., FI., Saell., n° 1491. p. p. 



1802. Stemonitis nigra Scbura., FI. Stell., n° 1493. 



1803. Stemonitis globosa. Schum., FI., Saell. n° 1494. 

 1818. Trichia alba. Sow.,Eng. Fg., t. 259. 



1818. Stemonitis obtusata. Fr., Sym. Gart.,p. 17. 



1851. Comatricha obtusata. Preuss., l.c., p. 141. 



1851. Comatricha alta. Preuss., 1. c, p. 141. 



18*$ Stemonitis Friesiana. De By. « oblonga de By non Fr.! fi obtusata, Fr. in litt. ad Jack. CIV. 

 Rabenh., Fg. Eur.,n°568. 



Wzmianka historyczna. — • Jak się zaraz dowiemy, pod nazwa czuprynki Friesa pomieszczam szereg 

 form, zazwyczaj za dwa gatunki uważanych ; z tego powodu cały zapas synonimów jaki podałem, od- 

 nosi się to do jednej to do drugiej z tych form. Dalej wiele nazwisk jest bardzo niepewnych, inne od- 

 noszą się do okazów dopiero w rozwoju będących. Z tych wszystkich powodów uznałem za najsto- 

 sowniejsze przyjąć nazwę proponowaną przez de Barego. 



Opis. — Cały szereg form tu należących daje się. niekiedy odnieść do jednego z następujących dwóch 

 typów. 



a. obovata : Zarodnie prawie dokładnie kuliste, lub w przecięciu podłużnem sercowate, od 1/2 do 

 3/4 M. długie. 



(5. oblonga : Zarodnie jajowate, od dołu często rozdęte, lub też wydłużono-clipsoidalne, od 3/4 do 

 1 1/2 M. długie. W obu razach w nasadzie trzonka wyraźnie pępkowate. 



Gatunek ten występuje zazwyczaj gromadnie. Każdy z osobna trzoneczek przechodzi w delikatną, 

 czarno-purpurową, lśniącą leżnię, niekiedy wspólną dla kilku bliżej siebie leżących zarodni. Trzone- 

 czek \v nasadzie nieco zgrubiały, wydłużony, szydłowaty, czarny, lśniący, zazwyczaj od 1 1/2 do 3 M. 

 niekiedy jednak do 6 M. wysoki, bardzo^częso łękowato skrzywiony. Kształt zarodni, jak wiemy, bardzo 

 zmienny, od dokładnie kulistego przechodzi przez wszystkie pośrednie formy do jajowatego, i znów 

 <>d tego do wydłużono-elipsoidalnego. Długość więc zarodni waha się w ogóle między 1/2 a 1 1/2 M. 

 Zarodnie wraz z trzonkiem w większości razów są 4 M. wysokie, niekiedy mogą jednak dojść i 7 1/2 M. 

 Trzonek przechodzi wewnątrz zarodni w podsadę i przebiega do pół lub trzech czwartych jej wysoko- 

 ści, a następnie rozszczepia się na kilka włókien włośni. Włókna włośni biorą początek w licznych miej- 

 scach podsady, tylko tutaj nieco teższe, zresztą w całym przebiegu jednakowo grube. Zaraz od nasady 

 rozwidlają się często, przebiegając łękowato łączą się poprzecznemi także łękowato pokrzywionemi 

 włóknami, ostatnie ich rozgałęzienia nic wolne lecz połączone z sąsiedniemi. Razem powstała sieć 

 jest nader tęgą, zbitą, kasztanowato-brunatną. Zarodnie bywają jużto zupełnie nagie, wówczas bru- 

 natne, cme, już delikatną, nader znikliwą ścianką pokryte, wówczas błyszczące. Ścianka jest błonką 

 nader delikatną, bezbarwną. Trzoneczek jest rurą, o ściankach nader tęgich, brunatnych, zewnątrz; 



