ŚLUZÓWCE. .-,qq 



Enerthenema. Bow. Mrzyk. 



Włókna włośni zrzadka rozwidlające się, niepołączone w sieć, o końcach wolnych. 



Arcyria sp. Schum.; Stemonitis sp. Fi\; Enerthenema Bow. 



Wzmianka historyczna. — Rodzaj ten został w roku 1828 opisanym przez Bowmana, który zna- 

 lazł go w r młodym jeszcze stanie, lecz historyę rozwoju podał po raz pierwszy de Bary w roku 1859, 

 dając jednocześnie bliższe szczegóły tyczące się wewnętrznej budowy tego śluzowca. 



110. E. elegans. Bow. M. mac ko waty. — Zaradnie kuliste, nagie, ciemno-brunatne, 

 w wierzchołku błyszczącym, czarnym, maleńkim maćkiem uwieńczone, trzoneczkowate. Trzone- 

 czek czarny, ćmy, ostrokręgowy, w 7 chwili przejścia w podsadę znacznie zwężony. Podsada ostro- 

 kręgowa, w wierzchołku zarodni rozszerzająca się w błonkowatą tarczkę, zazwyczaj mackowato 

 wystającą nad powierzchnię zarodni czarną, lśniącą. Włośnią z brzegu i spodu tej tarczki początek 

 biorąca, o rurkach w całym przebiegu równowązkich, nielicznie tylko rozwidlających się, o koń- 

 cach wolnych. Zarodniki jasno-fioletow T e, gładkie, 8,6 do 10,8 m. m. wielkie. 



1803. Arcyria atra. Schum., FI. Ssell., n° 1487. FI. Dam, t. 1494. 



1828. Enerthenema elegans. Bow. in Trans. Linn. Soc, v. XVI, p. 151, tb. 16. 



1829. Stemonitis mammosa. Fr., 1. c, III, p. 161. 

 1839. Stemonitis papillata. De Bary, 1. c. 



Wzmianka historyczna. — Gatunek ten został po raz pierwszy opisany przez Schumaohera, który 

 miał przed sobą okazy w części niedojrzałe, w części zaś zjedzone przez owady. Opis jednak i ry- 

 cina duńskiej flory są nader liche. Miałem jednak przed sobą oryginalne okazy, które usuwają 

 wszelką wątpliwość co do tożsamości nazwy. Następnie znajdujemy z kolei czasu dość dokładną 

 pracę Bowmana, który główne punkta budowy rozpoznał i zużył do zcharakteryzow r ania rodzaju. 

 Fries w Systema mycologicum zmienił nazw : ę Schumachera przenosząc jednocześnie ten śluzowiec 

 do rodzaju stemonitis ; najwidoczniej nie znał rokiem wcześniej wypublikowanej pracy Bowmana. 

 Wreszcie de Bary, pisząc historyę rozwoju będącego w mowie śluzowca, nazywa go Stemonitis pa- 

 pillata Pers. Jak wiemy, nazwa ta właściwą jest pewnemu gatunkowi czuprynki, którąśmy nazwali 

 czuprynką Persoona. 



Opis. — Zaradnie tego śluzowca mają wraz z trzonkiem 1 M. lub nieco więcej wysokości; z tego 

 połowa przypada na dokładnie kulistą zaradnie. Zaradnie są zupełnie nagie, to jest pozbawione wła- 

 ściwej ścianki; niekiedy jednak powierzchnia ich bywa pokrytą warstwą zanikowo wykształconych 

 zarodników", tabliczkowato spłaszczonych, bez zawartości, wielokątnych i stykających się ściśle bo- 

 kami. Tylko w tśm miejscu gdzie trzonek przechodzi w podsadę dają się spostrzegać ślady ścianki 

 zarodni pod postacią maleńkiej, miseczkowatej błonki, widzialnej tylko pod drobnowidzem. Trzo- 

 neczek rozszerzający się zwykle na podłożu w maleriką, czarniawą, kolistą leżnię, ma kształt ostro- 

 kręgowy, w podstawie 0,23 M. szeroki, i albo stopniowo, stale lecz nieznacznie zwężający się ku 

 górze, albo też z początku prawic walcowaty, zwęża się gwałtownie od wejścia do wnętrza zarodni. 

 W wierzchołku podsada bywa od 20 do 33 rn. m. szeroka. Pod samym już wierzchołkiem podsada 

 zaczyna się na raz ku górze rozszerzać, tworząc maleńki lejek ; lejek ten bywa od góry zawsze nieco 

 zakleśniętą błonką zamknięty. Brzegi tego lejka rozszerzają się w maleńką, błonkowatą, kolistą 



ART. IV. 27 



