222 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PAUYZU. — TOM VI. 



go T. cylindrica, nazwa bowiem Batscha odnosząca się do barwy zmiennej zarodników nie da się 

 utrzymać a « fragiformis » przypomina tylko pewną chwilę rozwoju. 



Opis. — Pierwoszcznie tego śluzowca wychodzą na powierzchnię podłoża tworząc płaskie mle- 

 czno-białe poduszeczki, w późniejszym czasie zaczynające się pokrywać nader licznemi, ściśle obok 

 siebie stojącemi brodawcczkami, te w krótkim czasie zaczynają się nieco wydłużać, a cala masa 

 przyjmuje jednocześnie barwę mięsno-czerwoną. Po kilku godzinach cała gromadka składa się już 

 widocznie z licznych walców mocno skupionych, tak że patrząc z góry widać tylko wystające ich 

 czubki, wreszcie w czasie dojrzewania barwa ta zmienia się powoli w barwę dojrzałych zarodni. Po 

 dojrzeniu silnie rozwinięta leżnia dotąd płaska staje się mocno wypukłą przez wyschnięcie, w skutek 

 czego i cała gromada zarodni przyjmuje kształt wypukło-zaokrąglony. Wielkość takich gromad 

 różna, najmniejsze jakie widziałem miały 3 M., największe przeszło 5 centymetrów średnicy. Sto- 

 sownie do wielkości całych grup zmienia się i wysokość pojedynczych zarodni od 2 do 5 M. Sze- 

 rokość zarodni nie pozostaje w żadnym stosunku z ich wysokością i waha się między 0,2 a 0.5 M. 

 Pojedyncza zarodnia jest walcowata, często w wierzchołku maczugowato nabrzmiała. Zazwyczaj 

 wszystkie zarodnie jednej gromadki są tak skupione, że widać tylko ich czubki. Ze skupieniem 

 tćm idzie w parze zrośnięcie się ścianek dochodzące pół lub dwóch trzecich wysokości. Zrośnięcie to 

 jednak jest raczej zlepieniem, bo po umieszczeniu w wodzie, zarodnie dają się po pewnym czasie 

 oddzielać od siebie w zupełności bez uszkodzenia ścianki. Zarodnie pękają zazwyczaj w wierzchołku, 

 zarodniki rozprószają sic w części, a wtedy poszarpane czubki zarodni mienią się świetnie kolo- 

 rami tęczy. Niekiedy jednak w koło wystającego końca zarodni tworzy się szew kołowy i cały jej 

 czubek odpada pod postacią wieczka, to jest forma którą Persoon « operculata » nazywa. Bez 

 względu jednak na sposób otwierania się, typowo zbudowane i najzupełniej dojrzałe gromady zaro- 

 dni zlepniczka odznaczają się tem, że ścianki ich zarodni są nadzwyczaj cienkie, wiotkie, po wy- 

 proszeniu zarodników przeświecające i przynajmniej w wierzchołku pięknie mieniące się. Ścianki 

 te badane pod drobnowidzem ukazują błonę cienką jasno-umbrowo-brunatną, zupełnie jednostajną. 

 Leżnia składa się z bardzo licznych błon, na sobie leżących, od spodu tylko w niektórych miejscach 

 z sobą spojonych, często na brzegach poszarpanych i podziurawionych, ku górze błony te zawsze 

 zupełnie bezbarwne stykają się, częściej zrastają tworząc niezupełne komory, aż wreszcie pod samemi 

 już zarodniami przechodzą często w fałszywą miękiszowej budowy tkankę. Niekiedy zdarzają się 

 okazy bardzo luźno na leżni stojące, wówczas kształty ich są mniej regularne a barwa ciemniejsza, 

 a przedewszystkićm zupełnie czarne, nieraz lśniące wierzchołki ukazują, że nie są one należycie 

 dojrzałe i w rozwoju, z zewnętrznych przyczyn, zatrzymane. Tak samo i całe nieraz grupy nie- 

 dojrzałych zarodni maja czarne lśniące wierzchołki zarodni, składające się z jednorodnego, bru- 

 natnego, drobnoziarnistego i zdębniałego pierwoszcza. Takie okazy oznacza Persoon wyrazem « pa- 

 pillata » . Nareszcie wypada nam jeszcze wspomnieć co ten autor rozumie pod nazwą Tubulina 

 fallax. Niezbyt często spotykają się okazy, o zarodniach aż do samego wierzchołka zrośniętych, o 

 ściankach nader tęgich, kruchych, ćmych od wzajemnego nacisku nieregularnie graniastosłupo- 

 wych, wystające na zewnątrz czubki zarodni są bardzo słabo wypukłe, odpadają najczęściej szwem 

 kołowym jako wieczko, a pozostałe ścianki są tak silne, że po wyproszeniu zarodników pozostają na 

 podłożu mając podobieństwo do wiązki organków. To jest forma przejściowa, łdąc krok dalej znaj- 

 dujemy okazy, których boczne ścianki są tak samo zbudowane jak w poprzednich, ale czubki wysta- 

 jące zwykle u innych, zlewają się tu w zupełnie gładką, czerwono-brunatna, nader tęgą i kruchą, 

 lekko błyszczącą błonę, na której tylko sieciowaty rysunek ukazuje granicę pojedynczych zarodni. 

 Ściany takich zarodni badane pod drobnowidzem okazują delikatną ściankę pokrytą grubą warstwą 

 barwnej, drobnoziarnistej istoty ustrojowej. Jestem przekonany że formy te powstają także tylko 



