230 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NATK ŚCISŁYCH W PAI1YŻC. — TOM VI. 



1791. Sphaerocarpus trichioides. Buli., Ghamp., var. 2, p. 124. Excl. ieon. 



1796. Cribraria cemua. Pers.. Obs. 1, p. 91, n° 153. 



47!)7. Dictydium umbilicatum. Schrad., Nv. pi. gen. p. II, t. 4, f. 1. 



t 1797. Dictydium ambiguum. Schrad., Nv. pi. gen., p. 13, t. i. f.2. 



1808. Trichia cernua. Połr., Enc, 1. c, VIII, n° 23. 



1816. Dictydium cernuum. Nees., Sys.,f. 117. 



1827. Dictydium Trichioides. Ghev., FI. paris., p. 327. Excl. syn. — Corda, Icon., V, p. 39, 

 t. III, f. 36. 



Wzmianka historyczna. — Gatunek ten został poraź pierwszy opisanym przez Batscha; załączony ry- 

 sunek jest poprawny. W następnych czasach różni autorowic zmieniają tylko nazwisko gatunkowe lub 

 przenoszą żebrowiec do innego rodzaju, nie dodając nic nowego, wyjąwszy Schradera, którego opis 

 pod względem dokładności nie pozostawia nic do życzenia. Dictydium ambiguum tegoż autora jest 

 potwornością żebrowca pospolitego, o której w opisie wspomniemy kilka słów. 



Opis. — Z delikatnej ciemno-purpurowej leżni podnoszą się czarniawe trzoneczki. Sąone szydłowate, 

 często lekko pogięte, a w wierzchołku stale zagięte. Ścianka ich jest błoną tęgą, podłużnemi zgrubie- 

 niami opatrzoną, tworzy zupełnie pustą rurkę. Zarodnie mniej więcej 1/2 M. średnicy mające, począ- 

 tkowo dokładnie kuliste i na wierzchołku trzonka wj niesione, potem uchylają się na bok, wreszcie 

 zwieszają się na dół. Od nasady trzonka aż do wierzchołka zarodni przebiegają zgrubienia pod po- 

 stacią bardzo szerokich, płaskich żeber, ilość ich wynosi od trzydziestu pięciu do piędziesięciu we- 

 dług Schradera, zazwyczaj są one pojedyncze, nierzadko jednak niektóre z nich rozwidlają sie szcze- 

 gólniej w środku przebiegu, i rozwidlenia te albo łączą się od razu z sąsiedniem żebrem, albo tćż prze- 

 biegają już do wierzchołka, jako samodzielne żebro, w rzadkich razach mogą się one znów powtórnie 

 rozwidlać. Żebra te są połączone poprzecznemi, nitkowatemi, nader cieniuLkiemi włókienkami, prze- 

 biegającemi w prawie równych od siebie odstępach i równolegle jedne względem drugich. Zląd też, 

 oczka sieci, którą tworzą z szerokiemi żebrami, mają kształt prostokątów. Bardzo często się zdarza, że 

 żebra tworzące sieć zgrubień, oddzielają się od siebie w wierzchołku i następnie zaginają się do środka 

 zarodni. W każdym razie wyproszenie zarodników nie jest zupełnie zależne od tego przebiegu, jak to 

 utrzymuje Schrader. Ścianka zarodni rozprószą się bardzo wcześnie, tylko w rzadkich wypadkach 

 pozostaje jeszcze w dolnej połowie zarodni, a zarodniki wpadają przez liczne otwory ok sieci. 



Wreszcie wypadami wspomnieć kilka słów o pewnej potworności, która z wielu względów bar- 

 dzo jest ciekawa. Wszystkie okazy tego samego podłoża były nią dotknięte w mniejszym lub wię- 

 kszym stopniu, a było ich bardzo wiele. Polega ona na tern, że żebrowate pręty rozdzieliły się na 

 szereg wielokątnych węzłów, o ściankach wklęsłych; z każdego kąta węzła wychodziło cienkie włókno 

 łączące się z kątem sąsiedniego węzła, tym sposobem całość miała najzupełniej pokrój zgrubień sie- 

 ciowatych przelaczka. W niektórych okazach jedna strona zarodni była rozwinięta typowo, a druga 

 potwornie, winnych górna cześć zachowywała się podobnież -względem dolnej, w innych wreszcie 

 tylko pewne niewielkie miejsce zarodni było nią dotknięte. We wszystkich razach potworność, da- 

 wała wszystkie przejścia do normalnego typu. Jestem przekonany, że Dictydium ambiguum Schra- 

 dera jest właśnie ta potwornością żebrowca pospolitego, tern bardziej, że autor ten wspomina, że 

 okazy tego nowego gatunku znalazł tylko w niewielu indywiduach i wszystkie były uszkodzone. 

 Potworność ta zresztą jest zjawiskiem, które nazywamy powrotem do pierwotnego typu i objaśnia, 

 że żebrowiec jest rodzajem, który się kiedyś rozwinął z typowych przetaczków. 



