246 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM VI. 



gand widział te zgrubienia i przypomniał, że pochodzą one z odcisku zarodników na ściankę zarodni. 

 Przypuszczenie to jest najzupełniej słuszne, tćni bardziej, że wielkość oczek tych sieci zgrubień od- 

 powiada wielkości zarodników, dalej, że napotykają się tylko w okazach nieco jeszcze niedojrzałych 

 i wreszcie zajmują tylko pewną część ścianki zarodni, jużto na jćj wierzchołku, już też z któregokol- 

 wiek boku. Wreszcie dodać wypada, że w odmianie zwanej cerina, błona ścianki zarodni, jest daleko 

 tęższa, także przeświecająca lecz woskowo-żółla. Jakeśmy już wspomnieli zarodnia wraz z trzonkiem 

 tworzą jedne tylko wspólną jamę ; górna wydęta część tej jamy tworząca zarodnię, jest wypełniona 

 normalnemi sprężycami i zarodnikami, ku dołowi w miejscu, gdzie się zaczyna rurka trzonka, zaro- 

 dniki przestają być okrągłe, przyjmują kształt wieloką tny i są nieco większe, toż samo i sprężyce stają 

 się krótsze, szersze, a wężownice ich są daleko mniej wyraźniej wyskakujące, cała ta masa daje się je- 

 dnak łatwo oddzielać na pojedyncze części. Inaczej się ma rzecz już w połowic rurki trzonka, tutaj 

 spotykamy zbitą masę którą tylko sztucznymi środkami np. potażem można rozłożyć. Są tu przeważnie 

 spore wielokątne bryłki pierwoszczowatej natury, bez ścianki, zupełnie jednostajne i zastępujące 

 miejsce zarodników, i różnie ukształtowane pęcherzyki o tęgiej błonie, drobnoziarnistej zawartości, 

 ukazujące niekiedy jeszcze ślady wężownicowatych zgrubień, jako ostatnie ślady spężyc. Dolną połowę 

 rurki trzonka wypełniają już same tylko jednostajne bryłki, najzupełniej z sobą zrośnięte. Masa 

 zarodników i sprężyć wypełniające zarodnię, ma zawsze podobną jej barwę, jużto ochrowo-żółtą już 

 oliwkowo-zielonawą, już brunatno-żóltawą. Zarodniki są dokładnie kuliste, o błonie tęgiej, delikatnie 

 brodaweczkowatej, od 10, do 12,5 m. m., zazwyczaj do 10,8 m. m. wielkie. Sprężyce posiadają trzy 

 na prawo biegnące wężownice, mało wwstające, poprzedzielane węższemi lub równie szerokiemi do- 

 linami. Są one wrzecionowate, w środkuod 4 do 5,8 m. m., zazwyczaj do 5 m. m. szerokie, ku obu 

 końcom nieznacznie zważające się, wreszcie przechodzące w kolec od 20 do 30 m. m. długi, przy uży- 

 ciu słabszych powiększeń zupełnie gładki i bezbarwny. 



We wszystkich prawie kędziorkach zdarza się wyjątkowo, jako potworność, spotykać sprężyce 

 w końcach rozwidlone. To co w innych jest tylko rzadko zdarzającym się wyjątkiem, trafia się daleko 

 częściej u kędziorka mylnego. Bez względu na wysokość lub barwę zarodni, spotykają się okazy w któ- 

 rych znajduje się znaczna ilość sprężyć rozwidlonych. W jednych okazach jedna dziesiąta, w innych 

 połowa, a nawet choć najrzadziej, zdarza się widzieć i takie, w których większość przeważna jest roz- 

 widlona. Takie okazy zostały opisane przez Wiganda jako Trichia furcata. Właśnie ta okoliczność, że 

 w różnych okazach różny jest stosunek sprężyć pojedynczych i rozwidlonych i to, że nie ma okazów 

 w którychby wszystkie sprężyce były rozwidlone, nie pozwala uznać form tych za osobny gatunek. 

 Rozwidlenie bywa rozmaite. Niekiedy tylko sam koniec rozczepia się na dwie lub trzy odnogi, w in- 

 nych razach i ze środka spężycy wychodzą boczne rozgałęzienia, które choć rzadko, także mogą się 

 powtórnie rozwidlać. Największa liczba odnóg którą widziałem jest dziesięć. Dodać wypada, że w je- 

 dnej i tej samej zarodni, zdarzają się rozmaicie licznie rozwidlone sprężyce. 



Gatunek ten bardzo często zostaje oznaczany jako zapletka maczugowata, do której szczególniej 

 w formie cerina dość jest z pokroju podobny. Do rozróżnienia tych dwóch gatunków nie potrzeba 

 jednak zupełnie użycia drobnowidza. Z otwartej zarodni kędziorka igła wyciąga tylko małe kłaczki 

 włośni skupionej z zarodnikami, kiedy tymczasem igła utkwiona w zarodni zapletki, wy r ciąga całą 

 sieć sprężyć, rozciągającej się na kilkanaście milimetrów długości. 



Znajdoioanie się. — Kędziorek ten należy do dość częstych w Europie, po kędziorku czarnonóżce 

 najpospolitszy. Chili południowe (Gay). 



137. T. /'ragi lis (S o w.). A', kruchy. — Zarodnię zazwyczaj gruszkowate, rzadziej wartołko- 



