SLCZOWCE. 



233 



lśniąca, po wyproszeniu zarodników przeświecająca. Trzoneczek czarny, ćmy, mocno podłużnie po- 

 fałdowany. 



Pierwoszcznie tego gatunku są mleczno-białe. Zarodnie badane w chwili kiedy dopiero co się 

 uformowały okazują następująca budowę : Na zewnątrz są one pokryte tęgą ścianką przechodzącą 

 ku dołowi bezpośrednio w rurkę trzonka, cała zaś masa zarodników i włośni otoczona jest ze wszech 

 stron drugą wewnętrzną ścianką, obie oddziela galaretowata, silnie łamiąca światło, bardzo gruba 

 warstwa, przechodząca bezpośrednio w podobnąż zawartość trzonka, tutaj więcćj jednak ziarnistą. 

 Podobną budowę posiadają dotąd wspomniane kędziorki (wyjąwszy kędziorka mylnego) w dojrzałym 

 już stanie. Tutaj jednak przy dojrzewaniu warstwa galaretowata, oddzielająca dwie ścianki zarodni 

 powoli wysycha, ścianki te zlepiają się z sobą i zrastają, tak że w dojrzałym stanie nie dają się nawet 

 sztucznymi środkami oddzielić od siebie i tworzą jedne tylko błonę. Tylko w tern miejscu gdzie 

 zarodnia przechodzi w trzonek oddzielają się od siebie i jedna tworzy ściankę rurki trzonka, a 

 dru°-a oddziela jego zawartość od jamy zarodni. Rurka trzonka wypełniona jest w dojrzałym stanie 

 drobnoziarnistą, czarno-brunatną istotą. Ścianka zarodni jest błoną zawsze barwną, w wierzchołku 

 cieńszą, ku dołowi tęższą, na wewnątrz opatrzoną licznemi zgrubieniami tworzącemi nieregularne 

 esy floresy. 



p. T. V. SESSILIS Rfski. K. r. krętolek. 



Zarodnie wartołkowate, niekiedy okrągławe, szeroką nasadą na podłożu siedzące, trzoneczek krąż- 

 kowato spłaszczony, znikająco krótki, zupełnie niewidoczny. 



1863. Trichia turbinata. Wgd, 1. c, p. 31, pr. par. ! 



Wzmianka historyczna. — Odmiana ta nie wyróżniona przez dawniejszych autorów, została dopiero 

 wspomnianą przez Wiganda. Nazwał on jąjednak najniewłaściwiej Trichia turbinata, bo nazwisko to 

 odnosi się wyłącznie do kędziorka złocika. Odmianę tę i dwa innegatunki dawniejszych autorów, t. j. 

 Trichia nigripes i T. varia, idąc za ich przykładem, uważa za trzy gatunki. Przyznaje jednak że one 

 posiadają najzupełniej jednakowo zbudowane sprężyce, a obecność lub brak trzonka uważa za niewy- 

 starczające dla ich zcharakteryzowania ; wpada więc na prawdziwie nieszczęśliwy pomysł rozdzielenia 

 ich stosownie do długości sprężyć. Trichia nigripes nazywa on okazy, których sprężyce są 1/2 M. dłu- 

 gie ; Trichia turbinata takie, których długość sprężyć waha się między 1/2 a 2/3 M., wreszcie kędziorki 

 o sprężycach 1,5 do 1/3 M. długich nazywa Trichia varia. Wspomnieliśmy już jednak powyżej 

 (str. 68), że długość sprężyć u kędziorków waha się w bardzo znacznych granicach, a tu dodamy że 

 właśnie u kędziorka różnokształtnego granice te są bardzo znaczne. Kto jednak gatunek ten drobno- 

 widzowo badał ten się łatwo przekona, że sprężyce wszystkich możliwych długości znachodzą się 

 w jednej i tej samej zarodni. Charaktery więc podane przez Wiganda dla utworzenia trzech gatunków, 

 istnieją tylko na papierze i dlatego, uznawszy je za jeden, odróżniliśmy tylko trzy odmiany stosownie 

 do różnej budowy ścianki i trzonka zarodni. 



Opis. — Zarodnie tej odmiany często foremnie wartołkowate, przechodzą niekiedy w formy 

 okrągławe. Wysokość zarodni wynosi mniej więcej 1 M. Zawsze szeroką nasadą do podłoża przy- 

 rosłe, wydają się być siedzącemi. Odjąwszy jednak ostrożnie zarodnie i badając ją pod drobnowi- 

 dzem, przekonamy się iż się ona opiera na trzoneczku krążkowato spłaszczonym, zaledwie 1/10 M. 

 wysokim. Trzoneczek ten zanikowo wykształcony, wypełniony jest tak jak w poprzednim razie dro- 

 bnoziarnistą, ciemno-brunatną istotą. Jego rurka przechodzi bezpośrednio w ściankę zarodni, a od 

 góry odgraniczony jest od jamy zarodni błoną zrastającą się wkrótce z zewnętrzną ścianką zarodni 



