2 'i (3 PAMIĘTNIK TOWARZ/STWA NAUK ŚCISŁYCH W PAnYŻU. — TOM VI. , 



1799. Trichia ovata. Pers.,Obs. II, p. 35, n° 53. 



1799. Trichia vulgafis. Pers., Obs. II, p. 32, n° 48. 



1803. Trichia ovata. Schum., FI. Ssell, n° 1454. — FI. Dan. t. 1313, f. 1. 



1817. Physarum contextum. Sprengel., 1. c, II, p. IX et 20, l. I, f. 11-13. 



Wzmianka historyczna. — Gatunek ten występuje najczęściej w formach dokładnie wartołkowatych 

 i takie zostały wybornie odrysowane przez Hallera już w roku 1712 pod nazwą Glathroides flayescens; 

 czasem jednak nie różnią się w pokroju niczem od następnych trzech gatunków. To też różni autoro- 

 wie znali albo tylko kędziorek złocik i nazwiska tu odnoszące się pomieściliśmy w pierwszym szeregu, 

 albo bez względu na kształty odróżniali formy siedzące o zarodnikach złoto-żółtych, i tu należące 

 synonimy podaliśmy w następnym szeregu. Synonimy te są tćż wspólne, i dla następnych trzech ga- 

 tunków, t. j. kędziorka pokrewnego, Jacka i szorstkiego. Frics wszystkie te trzy gatunki równie jak i 

 formy okrągławe kędziorka złocika nazywa Trichia chrysosperma, a pod Trichia turbinata rozumie 

 wyłącznie kędziorek złocik w formach dokładnie wartołkowatych. 



Pod nazwą Trichii nitens w dawniejszych, a pod T. chrysosperma w nowych zbiorach znajduje się 

 mnóstwo różnych form. Formy te w najnowszej pracy Wiganda nie zostały należycie rozróżnione. 

 Poszukiwał on dziesięć okazów które pokazywały bardzo wielkie różnice budowy jak sam przyznaje, 

 ale których nie umiał dostatecznie rozdzielić i zcharakteryzować. Tymczasem przy poszukiwaniach 

 bogatszego matcryałui jakiej takiej uwadze cały ten szereg form daje się z wszelką łatwością rozdzie- 

 lić na cztery gatunki, stosownie do budowy sprężyć i zgrubień ścianki zarodników. Najpospolitszym 

 z tych czterech gatunków jest kędziorek szorstki, potem dopiero następuje k. złocik, ze względu je- 

 dnak że w zielniku De Gandolla pod nazwą T. chrysosperma, ten właśnie a niepoprzedni się znajdo- 

 wał, przeto dlatego zachowałem tę nazwę. 



Opis. — Najczęściej gatunek ten występuje w bardzo skupionym pokroju. Na silnie rozwiniętej, 

 tęgiej, błyszczącej leżni stoją gromadnie liczne zarodnie tik gęsto, że się zazwyczaj bokami ze sobą 

 stykają. Pojedyncza zarodnia ma najczęściej kształt wartołkowaty niekiedy w nasadzie rozszerzona, a 

 w polowie wysokości lekko zwężona, 1 M. wysoka, lub też rzadziej okrągława, tylko 3/4 M. wysoka. 

 W każdym razie jeżeli tylko zarodnie siedzą na wspólnej leżni, to dolna cześć ich zarodni jest za- 

 klęśnięt i pod poziom tejże. Zarodnie pękają wówczas w wierzchołku nieregularnie, masa włośni 

 wypada i łączy się nieraz w wielkie masy wełniaste, a pozostałe na leżni dalsze części zarodni na- 

 śladują nieco pokrój pszczolnego suszu. Niekiedy jednak, choć nierównie rzadziej spotykają się takie 

 formy gromadnie, lecz nie skupiono stojące i bez siadów nawet leżni, bywają one wówczas z sze- 

 rokiej nasady maczugowate, 1 1 '2 do 2 M. wysokie. 



We wszystkich jednak wypadkach zarodnie sa zupełnie siedzące, raz tylko widziałem okazy wy- 

 niesione w części na krótkich czarnych trzoneczkach, najzupełniej pokroju kędziorka czarnonożki, i 

 raz jeden kilkanaście zarodni trzoneczkowatych, których trzonki tworzyły jedne tylko wiązkę, jak 

 to się typowo zdarza w kędziorku kruchym. Ścianka zarodni jest zawsze pojedyncza, lśniąca, nie- 

 kiedy tak cienka, że po wyproszeniu zarodników najpiękniej się mieni. W wypadkach gdy zarodnie 

 są opatrzone trzoneczkiem, budowa ich bywa taka sama jak kędziorka czarnonożki. Ścianka jest 

 błoną ku górze cieńszą, ku dołowi tęższą, odpowiednio tćż ku dołowi silniej zabarwioną, zwykle 

 żywo-żółlą, niekiedy prawie bezbarwną, zawsze zupełnie jednostajną i bez żadnych zgrubień. Leżnia 

 jest błoną bardzo tęgą, pojedynczą, ciemno-żółtą jednostajną. Masa zarodników i włośni posiada 

 zazwyczaj barwę złoto-żółtą, rzadziej czysto-żółtą lub żółtą z cynamonowym odcieniem. 



