2fii PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM VI. 



Tak trzonki jak zarodnłe nie są właściwie zrośnięte, a tylko mocno spojone, po kilkogodzinnem bo- 

 wiem leżeniu w wodzie, lub Uż po chwilowem działaniu alkaliami, dają się od siebie z łatwością 

 bez uszkodzenia oddzielać. Rurka trzonka jest błoną czerwono-brunatną, nader mocno pofałdowana, 

 podłużnemi, ciemniejszemi zgrubieniami opatrzoną, ku górze przedłuża się bezpośrednio w zewnętrzna 

 ściankę zarodni. Jeżeli zarodnie są stalowo-błyszczące, to ta zewnętrzna ścianka, będąca przedłuże- 

 niem rurki trzonka, jest od dołu lekko tylko zabarwioną, a ku górze coraz cieńszą, pod wierzchoł- 

 kiem już najzupełniej bezbarwną. W formach o zarodniach ciemno-brunatnych lub czarnych ścianka 

 ta jest błoną tęższą, barwną, niekiedy od mocnego zziarnienia nieprzezroczystą. Z tą zewnętrzną 

 ścianką spojona jest najzupełniej druga, wewnętrzna, otaczająca ze wszech stron masę zarodni- 

 ków i włośni i oddzielająca ją od pustej jamy trzonka. Ścianka ta jest zawsze najzupełnirj nieprzezro- 

 czysta od mocnego zziarnienia, _ tern samem nader krucha. W suchym stanie obie te ścianki są tak 

 mocno spojone, że przy kruszeniu się nawet pozostają spojone. Po dłuższóm jednak leżeniu w wodzie 

 wewnętrzna pęcznieje silnie, rozrywa zewnętrzną w wierzchołku i daje się oddzielić jako ze wszech 

 stron zamknięty pęcherz, zawierający w swym wnętrzu masę włośni i zarodników. Pod działaniem 

 alkalii daje się to daleko prędziej uskutecznić, a wszystkie błony odbarwiają się, farbując płyn na 

 piękny kolor fioletowy. Pod działaniem kwasów błony takie się odbarwiają, stają się najzupełniej prze- 

 zroczystemi, a płyn przyjmuje kolor żółto-brunatny. Jcdnem słowem barwnikiem tej zapletki jest ali- 

 zaryna farbująca tak wybitnie także kędziorek kruchy. 



Po otwarciu się zarodni często nieregularnem, czy tćż uciętem wieczkiem, włośnią wypada pod po- 

 stacią walcowatej, czerwono -brunatnej, wełniastej masy, w części tkwiącej jeszcze w głębi a na ze- 

 wnątrz wydłużającej się do kilku M. długości. Jestto charakter, jak to mówią, palcem namacalny, po 

 którym śluzowiec ten odróżnia się od kędziorka kruchego, z którym wiecznie bywa mylony. Rurki 

 sieci włośni są walcowate, przebiegają najrozmaiciej poskręcane i poplątane między sobą, tworzą nie- 

 liczne tyl! o rozgałęzienia i wybiegają także w nieliczne wolne odnogi. Rozgałęzienia czyli połączenia 

 rurek między sobą rozmaite; najczęściej albo trzy rurki wybiegają z jednego punktu, albo tćż ze 

 skrzywionej rurki mającej kształt u wybiega z góry lub z dołu prostopadle do krzywizny trzecia 

 rurka. Wolne rurki rozmaicie zakończone, najczęściej albo rurka zwęża się nieznacznie w wężykowato 

 pokrzywiony, zlekka zaostrzony koniec, od trzech do pięciu razy dłuższy od szerokości sprężycy, albo 

 też rurka rozdyma się mniej lub więcej silnie i przechodzi następnie w cienki, gładki, zaostrzony, 

 skrzywiony kolec. Zresztą niekiedy rurki są w końcu zupełnie tępo zaokrąglone, albo też tworzą różne 

 potworności. Wężownic od dwóch do czterech, najczęściej trzy, płaskich, lekko wystających, oddzie- 

 lonych równemi lub dwa razy szerszemi dolinami. Weżownice są uzbrojone szeregiem kolców, ró- 

 wnież czerwono-brunatno zabarwionych, zazwyczaj od 1,7 do 2,3 m. m. wysokich. Niekiedy jednak 

 kolce są mało widoczne, zaledwie 0,8 m. m. wysokie, lub też dosięgają do 3,3 m. m. wysokoici. 

 Zarodniki żółto-brunatne, o błonie tęgiej lecz gładkiej, od 10 do 11,6 m. m. średnicy mające. 



Pierwoszczowocnie tego gatunku mają barwę ochrowo-żółtą. 



Znajdowanie się. — Gatunek ten należy w Europie do dość pospolitych śluzowców. 



148. H. c lav al a (P e r s.). Z. m aczug owa ta. — Zarodnie pojedyncze, mniej więcej maczugo- 

 watc, żółte, lśniące, o trzoneczku tożbarwnym, lub w nasadzie czerwonawym. Masa zarodników i 

 włośni żółta, ochro wo -żółta, lub ochrowo-oliwkowa, lub wreszcie brunalno-ochrowa. Rurki sieci sprę- 

 żyć 4,15 m. m. szerokie, bardzo często rozwidlające się, nieliczne tylko jej odnogi wybiegające 

 w wolne, tępe niekiedy troszkę rozdęte końce. Wężownic pięć, nader cienkich, na zewnątrz wyra- 

 źnie wystających, oddzielonych od dwóch do trzech razy szerszemi dolinami. Zarodniki od 8,3 do 

 9,211). m. średnicy mające, delikatnie brodaweczkowate. 



