294 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM VI. 



ściance żółto-brunatnśj. Niekiedy jednak zdarzają się okazy tak skupiono stojące, że się stykają 

 bokami i od wzajemnego nacisku są w nasadzie wielokątne. Dalej różny stopień zwapnienia powo- 

 duje różne zabarwienia zewnętrznej ścianki. I tak zdarzają się między typowemi niekiedy zarodnic 

 ■ ciemno-szare lub też wszystkie zarodnie jednego okazu mają taką barwę; widziałem także okazy od 

 silnego zwapnienia mleczno-białe (zbierane przez Jacka w okolicach Salemu, które odpowiadają 

 najzupełniej diagnozie Perich. marginaty Schweinitza z północnej Karoliny), ze wszystkiemi przej- 

 ściami do typowych, żółtó-brunatrio zabarwionych. Zresztą spotykają się niekiedy przejścia od po- 

 jedynczych zarodni do pierwoszczowocni pod postacią zarodni nerkowatych lub krótko wydłużonych, 

 pełzających. Budowa ścianki zarodni taka sama jak w poprzednim gatunku. Wewnętrzna błona je- 

 dnostajna, cienka, pęczniejąca, sprężysta, żółta, pokryta na zewnątrz tęgą, grubą błonką, mocno 

 ziarnistą korą, z którą jest w zupełności zrośnięta. W tej zewnętrznej warstwie znajdują się mnie"] 

 lub więcej liczne, drobne kryształki wapna. Włośnią mniej lub więcej rozwinięta, nie występuje 

 jednak nigdy tak silnie jak w poprzednim gatunku ; sieci jej przyrośnięte do wewnętrznej ścianki 

 wieczka. Rurki jej zazwyczaj od 0,7 do 1,2 m. m. szerokie, wyjątkowo dochodzą 2,5 m. m. szero- 

 kości, typowo są tylko lekko karbowane, niekiedy jednak pokryte nieregularnemi, bardzo drobnemi 

 ziarnami. Zarodniki od 10,8 do 11,5 m. ni. wielkie, gładkie i -kuliste, w suchym stanie składają się 

 zawsze łódkowato. 



Znajdowanie się. — Gatunek ten z dorzutki jest najpospolitszym ze wszystkich w Europie. Wi- 

 działem okazy z Algeryi i północnej Ameryki. 



Uwaga. — Fries nazwał różne gatunki dorzutki według drzew na których korze ten lub ów ga- 

 tunek miał się wyłącznie przytrafiać; i tak dorzutkę pospolitą nazywa Perichsena populina, kiedy 

 tymczasem gatunek ten bywa znajdowanym nie tylko na topoli ale także na lipie, wiązie, dębie, jarzę- 

 bie, jesionie i jałowcu, dlatego to nazw tych, jako na mylnem twierdzeniu opartych, nie przyjąłem. 



171. P. fu sco-a t ra (Sibth.). I), p o />: r e von a. — Zarodnie przewrotno-jajowato-kulistawe, kasztą- 

 nowato-czarniawe, pękające uciętem, mocno wypukłem wieczkiem. Włośnią zanikowo wykształcona, 

 o rurkach 1,7 m. m. szerokich. Zarodniki brodaweczkowate, od 12,5 do 13,3 m. m. wielkie. 



1772. Mucor Lycoperdoides. Scop., Ann. Hich. Nat., IV, t. 1, f. ii. 



1794. Trichia fusco-atra. Sibth., FI, Oxon., n" 1152. 



1803. Sphrerocarpus sekilis. Sow., Engl. fg., t. 258, non Buli. ! 



N 

 1805. Licea circumscissa, p abietina. A et Sz., p. 108. 



1817. Perichama abietina. Fr., Sym. gast., p. 17. 



1844. Perichaina microcarpa. Sauter w Rabenh. Deut. er. 11., n° 2180. 



Wzmianka historyczna. — Dorzutka ta wspominana przez dawniejszych autorów, została dopiero 

 przez Albertiniego i Schweinitza dokładnie opisaną. Wyborny rysunek pokroju znajduje się w dziele 

 Sowerby'ego. Nazwę przyjętą przez Friesa zmieniłem dla powodów w powyższej uwadze wspo- 

 mnianych. 



Opis. — Gatunek ten różniący się od poprzedniego przedewszystkićm większymi i brodaweezko- 

 watymi zarodnikami, odmienny ma także pokrój. Na silnie rozwiniętej, ciemnej, ćmej leżni 

 stoją gromadnie przewrotnie-jajowate, wazką nasadą oparte, kasztanowato-czarniawe, ćme zarodnie. 

 Są one nieco wypukłe a nie spłaszczone jak w poprzednim, ztąd i wieczko jest wypukłe. 



