318 1'AMICTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻCJ. — IOM VI. 



lub nieruchomość. Tak się rzecz ma np. u grzybów łącznikowych (Zygomycetes), u wiciu wodoro- 

 stów z towarzystwa skrętnicy (Spirogyra), dalej u gromadnicy (Pandorina), zawłotni (Ghlamydomo- 

 nas) i t. d., zresztą przed niedawnym czasem widziałem podobne spółkowanie u spłaszczyka (Gonium). 

 Lecz najciekawszy może tego rodzaju przebieg został odkrytym w roku 1872 w tutejszćj pracowni 

 przez mego przyjaciela Suppanetza, u płóczni (Hydrodictyon). Płóczeń była dawniej już badaną przez 

 Pringsheima i w dzisiejszym stanie nauki można było przypuszczać, że botanik ten przeoczył spółko- 

 wanie jej pływeczek (Microzoospora), to też hodując ten wodorost, z niecierpliwością oczekiwaliśmy 

 chwili kiedy rozwój jego dojdzie to tego peryodu. Nareszcie mieliśmy przyjemność nasycać się 

 przez kilka dni tym przebiegiem, zbadać go najdokładniej i dojść do bardzo ciekawych rezultatów. 

 Rzecz ma się jak następuje: z chwilą kiedy komórka macierzysta dała początek tysiącom pływeczek, te 

 nie opuszczając jej jeszcze już zaczynają spółkować. Dwie pływeczki które się ze sobą zetknęły bez- 

 barwnym czubkiem natychmiast zlewają się z sobą w jedno ciało, lecz zanim ta nowa komórka zdą- 

 żyła wydzielić z siebie błonniki utworzyć łącznik (Zygospora), nadpływa nowapływeczka i spółkuje 

 z dwoma już zlanemi się. Toż samo może się zdarzyć z nowo powstałą komórką raz, drugi i trzeci. 

 Tak że płóczeń przedstawia nam wodorost, w którym niekiedy sześć komórek spółkuje ze sobą dla 

 utworzenia owocu-łącznika (Zygospora). Ztąd to pochodzi, że łączniki tej rośliny są bardzo zmien- 

 nej wielkości stosownie do tego czy pochodzenie swoje zawdzięczają tylko dwom czy też trzem, czte- 

 rem, pięciu lub też sześciu pływeczkom. Ztąd wynika, że dotychczas przyjęte w botanice określenie 

 zapłodnienia nie może się ostać, musi być zmienionem i brzmi jak następuje : zapłodnieniem nazy- 

 wamy przebieg , w którym dwie lub liczne komórki zespalają się z sobą dla utworzenia jednej nowej, zdolnej 

 iv dalszym rozwoju przerodzić gatunek. 



Weźmy teraz pod uwagę rozwój śluzowców, przypomnijmy sobie, że pierwoszcznia może powstać 

 tylko przez zespolenie się licznych pełzaków (Myxoamceba), że ze spółkowania tego powstała pierwo- 

 szcznia daje w następstwie początek zarodnikom rozmnażającym gatunek, a dojdziemy do przeko- 

 nania : 



1) Że łączenie się pełzaków śluzowców (Mazoamcebe) w ciało pierwoszcznijest aktem płciowym ; 



2) Że pełzaki te bez względu na ich liczbę ?nuszą być uważane za niewyróżnione komórki męzkie i żeńskie; 



3) Że pierwoszcznia jest niczem innem jak tylko nagim, zazwyczaj ruchliwym łącznikicm[Zygospora). 



W podobnym już duchu wzmiankowałem też ten przebieg w mojej rozprawie (l. c, p. 19), takaż 

 wzmianka znajduje się w pracy Brefelda (1. c, p. 2 i), lecz przyznać to należy, że idea ta należy się de 

 Baremu, który w wykładach swoich od dawna przebieg ten w ten sposób objaśniał i od niego oby- 

 dwaśmy go przejęli. 



Taką drogą doszliśmy do odpowiedzi na pierwsze pytanie « czy zlewanie się pełzaków śluzowców 

 w ciało pierwoszczni jest analogiczne owym przypadkowo zdarzającym się zrastaniom strzępek grzy- 

 bni)). Oczywistą jest bowiem rzeczą, że pomiędzy tymi dwoma faktami nie ma najmniejszej analogii. 

 Przypadkowo w grzybni powstające zrastania się. ich strzępek, można co najwyżej porównywać z two- 

 rzeniem się naczyń z licznych komórek w tkankach roślin kwiatowych. 



Dla otrzymania odpowiedzi na następne dwa pytania, najlepiej będzie jeżeli weźmiemy pod uwagę 

 rozwój kilku dobrze znanych grzybów w porównaniu z rozwojem śluzowców. Ciężkie to zadanie po- 

 równywać dwie tak różne gromady istot jak grzyby i śluzówce, lecz ponieważ jesteśmy do tego zmu- 

 szeni, przystępujemy do dzieła. Z grzybów weźmiemy za przykład Pleśniak (Mucor), grubielec (Cy- 

 stopus) i mączak (Erysiphe w podrodzaju Podosphaera), należące do klas łączników (Zygomycetes), 

 płodników (Oomycetes) i workowców (Anomycetes). Analogiczne członki rozwoju tych rożnych istot 



