ŚM.-ZOWCE. I ''i | 



Sprężyce włośni kędziorka są naturalnie komórkami. Sieciowało wiośnie maworkowatych i nie- 

 których pięknoszów mogą Być uznane za przyczepia ścianki komorkowatej. Za cóż jednak uznać', 

 wolno między zarodnikami umieszczoną, z pustych w sieć połączonych rur złożoną włośnie, np. nie- 

 których strzępków lub cornuwii? 



Jeszcze większe napotkalibyśmy trudności gdybyśmy się chcieli zastanowić głębiej nad wartością 

 podsad i niektórych leżni, których części już przyjmowalibyśmy za komórki, już za pęcherze lub 

 przyezepki. 



Wreszcie ten wzór staje się niemożliwym jeżeli bierzemy pocb uwagę mrzyk lub podobne nagie 

 zarodnie. Czyż mamy tu uznać pustą rurę podsady i trwałe włókna włośni za komórkę? niepodobna ! 

 Ależ nie można ją wziąć za przyczepkę ścianki guyź tej brak tu zupełnie. 



Z tego tak pobieżnego poglądu już jest dostatecznie widocznem, że chcąc dojrzałe zarodnie pod- 

 ciągnąć pod zwykły nasz wzór komórkowy, bylibyśmy zmuszeni to samo narzędzie (np. trzonek, 

 włośnię, i t. p.) uważać : raz za przyczepkę- ścianki komórkowej, innym razem za komórkę, w wielu 

 zaś przypadkach nie wiedzielibyśmy co z tym fantem zrobić. 



Jeżeli więc na teoretycznej drodze dochodzimy do przekonania, że zarodnie śluzowców są poje- 

 dynczemi komórkami, to jednak okazuje się że w praktyce oznaczenia tego przyjąć i zastosować 

 niepodobna. Łącznik może być uważany za komórkę ; z chwilą jednak w której ta pierwoszcznia 

 zaczyna owocować w jakikolwiek sposób, rozpada się ona na mnóstwo nowych komórek — zarodni- 

 ków. Do tego jednak utworu niezużyte pierwoszcze, czy też jego produkt różniczkuje się w najroz- 

 maitszy sposób we włośnię, podsadę, ściankę zarodni, leżnię, korę, i t. d. Do irszystkich tych jednak 

 utworów wzór nasz komórkowy nie da się i nie powinien być stosowanym. 



Jesteśmy teraz przygotowani do dalszej podróży, którą przedsięwziąć zamierzamy dla wynalezie- 

 nia naturalnych krewniaków śluzowców. Droga to nietrudna, bo utorowana przez tak znakomitych 

 badaczy jak de Bary i Gienkowski. Według nich śluzówce są spojone najbliższym węzłem pokre- 

 wieństwa z monadami. Monady są to istoty pasożytne lub przyczyniające się do rozkładu ciał znaj- 

 dujących się w wodzie tak słodkiej jak i morskiśj, dotychczas poznane w niewielu tylko przedstawi- 

 cielach. Rozwój ich w ogólnych zarysach jest następujący : Z tak zwanego pęcherzyka (Monaden- 

 zelle) biorą początek pływki, które po niedługim czasie zazwyczaj zamieniają siew pełzaki opatrzone 

 wypukiinkami (pseudopodien). W jednym wypadku (Monas amyli) poznanym przez Bieńkowskiego, 

 pełzaki te mogą powstawać przez zlanie się kilku pływek, Pełzaki te są opatrzone jądrem lub nawet 

 wieloma (Nuclearia) jądrami. Po pewnym przeciągu czasu te pełzaki powiększywszy znacznie swą 

 objętość (są bardzo drapieżne), przechodzą w stan spoczynku, któryśmy nazwali « pęcherzykiem » i 

 od któregośmy wyszli. Dla uzupełnienia ich historyi rozwoju wypada dodać, że monady te w sta- 

 dyum pęcherzyka będące, mogą przechodzić w stan spoczynku tworząc tak zwaną cystę. Porówny- 

 wając teraz historyę rozwoju tych istot z faktami znanymi nam z dziedziny śluzowców, uderzy nas 

 natychmiast wielkie morfologiczne podobieństwo zachodzące między temi dwoma grupami ustrojów. 

 Analogie te dadzą się najlepiej i najdostępniej przedstawić w następującej tablicy : 



