332 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM VI. 



Bierzemy więc za punkt wyjścia maworek występujący w różnych bardzo formach pokroju, ale 

 tak mało różniących się pod względem wewnętrznej budowy, że nieraz napotykamy trudności w ich 

 oznaczeniu. Charaktery malowoju są tak zbliżone do maworka, że się nie potrzebujemy nad nim bli- 

 żej zastanawiać. Oba posiadają włośnię utworzoną z rurek połączonych w wszechstronne sieci, przy- 

 rośniętych na całej przestrzeni ścianki zarodni, porozdymanych w niektórych miejscach przebiegu, 

 w tak zwane wapniaczki. Taką samą włośnię posiadają jeszcze zrosłozarodnie wykwitu i kubeczki. Wy- 

 kwit występuje w licznych formach, ale dziś jeszcze tak nieustalonych, że ich niepodobna rozdzielić 

 na kilka gatunków. Daje on nam przykład zrosłozarodni, które równie dobrze bez kory,jaktćżz korą 

 wykształcać się mogą. Kubeczek znów różni się od maworka właściwie tylko wieczkowatym sposo- 

 bem pękania zarodni. Rodzaj ten przedstawia ciekawy jednociągły szereg, dlatego to wejdziemy nieco 

 bliżej w stosunki jego budowy. Wszystkie maworki posiadają typowo ściankę zarodni zwapnioną 

 w znajomy nam sposób, ścianka ta otwiera się nieregularnie. Kubeczek złocieć ma budowę zupełnie 

 maworka. |Trzonek jego (wypełniony wapnem) przedłuża się bezpośrednio w ściankę zarodni. która 

 na wewnętrznśj stronie posiada gromadne zwapnienia. W najbliższym temuż, kubeczku białoczubku, 

 trzonek wraz z zarodnią także tworzy tylko jedne jamę. Lecz trzonek jest tu rurką pustą, a zwapnie- 

 nia ścianki zarodni są zlepione znaczną ilością istoty pierwoszczowatego pochodzenia. W obu tych ga- 

 tunkach, tworzących podrodzaj chropowca, zarodnie pękają szwem kołowym górnym, wieczko jest 

 tu wypukłe, lecz brzeg pozostającej części zarodni nieregularnie poszarpany. W kubeczku Friesa trzo- 

 nek jest rurką także pustą i przedłużającą się w ściankę zarodni, która na wewnętrznej stronie po- 

 siada nieregularne zwapnienia, lecz istota ustrojowa spajająca je wydaje na zewnątrz nową błonę 

 która otacza ze wszech stron masę zarodników' i oddziela ją od jamy trzonka. Zresztą wieczko po 

 odpadnięciu pozostawia brzeg gładko ucięty, choć jest jak w poprzednich wypukłe. Podobna budowa 

 zachowuje się już we wszystkich innych kubeczkach, t. j. możemy w nich zawsze odróżniać błonę 

 zewnętrzną zarodni przechodzącą w rurkę trzonka, błonę wewnętrzną otaczającą ze wszech stron 

 masę zarodników i dającą początek włośni, wreszcie pomiędzy niemi zawartą, zwapnioną masę pier- 

 woszczowatego pochodzenia. Ta środkowa jednak warstwa posiada w różnych gatunkach coraz regu- 

 larniejsze zwapnienia, których ostatnim wyrazem jest kubeczek połyskujący. Zwapnienia, jak wiemy, 

 mają tu postać krutkich walczyków, przebiegających poprzecznie. Tak załatwiwszy się ze zwapnieniami, 

 powracamy do gatunkn najbliższego kubeczkowi Friesa, to jest do kubeczka mylnika. Różni się on od 

 poprzedniego dopiero co ^wspomnianem regularnem zwapnieniem środkowej warstwy. Jego' wieczko 

 jest wypukłe, styka się pod ostrym kątem z uciętym brzegiem zarodni i jest barwne. W kubeczku 

 OErstedla najzewnętrzniejsza błona zarodni nie rozciąga sią na wieczko, i dlatego to nie jest ono bar- 

 wne, lecz kredowo-białe. Lecz chociaż typow r o, w gatunku tym, wieczko styka się z uciętym brzegiem 

 zarodni pod ostrym kątem, to jednak można spotykać tu okazy, w których ucięty brzeg zarodni 

 wystaje poza podstawę wieczka, to jest w których nasada wieczka jest zaklęśnięta w głąb zarodni. To 

 co jest wyjątkiem u kubeczka OErstedta staje się regułą u kubeczków gruszkowatego i połyskującego. 

 W gatunkach tych wieczko pozbawione także zewnętrznej błony zarodni, staje się bezbarwnem i jest 

 zawsze mocno zaklęśnięte między brzeg zarodni, który tern samćm jest już ucięty przed jego' odpa- 

 dnięciem. Zresztą wieczko bywa tu zawsze płaskie. 



Podobną budowę do kubeczka połyskującego posiada gładysz różniący się jednak od wszystkich do- 

 tąd pod uwagę wziętych maworkowatych włośnią. W maworku tylko węzły są zamienione w wa- 

 pniaczki, tutaj zwapnienie rozciąga się i na części sąsiednich rurek włośni, w skutek czego wapniaczki 

 są tu rozgałęzione. 



Częściowe zwapnienie włośni gładysza postępuje jeszcze dalej w badhamii, której cały system sie- 

 ciowy wypełniony jest wapnem. Kielisznik różni się od badhamii tylko sposobem pękania. Niektóre 



