334 PAMICT.N1K TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM VI. 



z łatwością może odnaleźć. W makulcach ścianka zarodni bywa pokryta kryształkami, przytćm juz 

 pojedyncza już podwójna. W niektórych z nich zwapnienia zbijają się w łuski. Wyobraźmy sobie, że 

 takie skupienie kryształków otoczy się osobną błoną, przyrastającą do ścianki zarodni, a otrzymamy 

 budowę rodzaju, któryśmy nazwali łuskowcem. 



Makulce przedstawiają nam pod innym względem nader ciekawy rodzaj, znajdujemy tu bowiem 

 bezpośrednie nieledwie przejścia do rzędu smętoszów. Niektóre z nich (podrodzaj stropacz) bywają 

 tylko bezpodsadowemi pierwoszczowocniami ; inne (podrodzaj bielik), są zarodniami już siedzącemi, 

 jużtrzoneczkowatemi, zawsze jednak opatrzonemi podsadą. W trzoneczkowatych, np. w makulcu łu- 

 skowatym lub zmiennym, rurka trzonka wraz z podsadą tworzą jedne tylko jamę wypełnioną w zu- 

 pełności wapnem zlepionśm drobną ilością istoty ustrojowej. Gatunki te dają przejście do innych 

 (podrodzaj popielatka), gdzie podsadą jest oddzielona pojedynczą błonką od rurki trzonka. Taką bu- 

 dowę mają np. makulec pospolity i makówka, lecz podsadą jest tu podzielona na liczne fałszywe 

 komory, w których znajdują się zwapnienia, rurka trzonka zawiera tylko ślady ziarnistej istoty 

 ustrój o wćj. 



Przypuśćmy teraz na chwilę, że w makulcu pospolitym wszelkie zwapnienia zginą (takie formy rze- 

 czywiście zdarzają się choć bardzo rzadko), i że budowa podsady (to jest podział na liczne fałszywe 

 komory) rozciągnie się i na rurkę trzonka, a będziemy mieli śluzowiec posiadający wszystkie cechy 

 błyszczaka, należącego już do rzędu smętoszów. 



Takim to sposobem z jednego punktu wyszedłszy doszliśmy do nowego pnia, w którego licznych sto- 

 sunkach rozpatrzymy się teraz bliżej. Z jednej strony z błyszczakami zapewne pokrewnym jest kolco- 

 nóg, jedyny ze smętoszy pozbawiony podsady. Z drugiej znów strony błyszczaki pozostają w bezpośre- 

 dniem pokrewieństwie z czuprynkami. U błyszczaków podsadą dochodzi tylko do połowy zarodni, 

 grubieje tu i daje początek włośni; w błyszczaku trwałym podsadą jest walcowata, cienka, w wierz- 

 chołku zazwyczaj ucięta, lecz często spotykają się na tem samem nawet podłożu okazy, w których 

 podsadą przedłuża się i dalej i rozszczepia się w końcu na kilka włókien włośni, dając właśnie owo 

 wspomniane przejście do czuprynek. Błyszczak ten jest połączony całym szeregiem pośrednich form 

 z błyszczakiem srebrzystym, który stanowi znów przejście do makulea. Uważny czytelnik sam sobie 

 z łatwością będzie mógł odtworzyć ten szereg. 



Czuprynki przedstawiają kilka blizkich typów, i mają liczne pokrewieństwa ; o tych później. Wspo- 

 mnimy teraz, że wyższym typem czuprynek jest paździorek, różniący się posiadaniem zewnętrznej 

 (sieci) włośni. Czuprynka zbita daje bez zaprzeczenia przejście do paździorków. Z innej znów strony 

 w związku z czuprynka, nic tylko ze względu na budowę, ale co ważniejsza ze względu na historyę 

 rozwoju, pozostaje żałobnia, różniąca się od czuprynek tylko obecnością wapna w podsadzie. Pokre- 

 wieństwo tej ostatniej z pianką jest niezaprzeczone, chociaż niezbyt blizkie. 



Tak pozostaje nam tylko mrzyk bardzo odcięty od innych smętoszy ; ze względu na podsadę mo- 

 żnaby go uważać za pokrewny z czuprynka, w której podsadą dochodzi aż do wierzchołka, lecz 

 włośnią jego jest zbyt różną. Podobneż trudności nastręcza nam Brefeldia, szczególniej ze względu że 

 nie znamy pokrewnych tej zrosłozarodni pojedynczych pierwiastków; zdaje nam się jednak, że 

 zbliża się raczej do makulców jak do smętoszy. 



Opowiedziane tu -stosunki pokrewieństwa zachodzące w poddziale ciemno-barwnych podajemy 

 znów w formie wykreślnćj ułatwiającej objęcie ich jednym rzutem oka. 



