336 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM VI. 



■ 



Dalecy jesteśmy od przekonania, że rzeczywiste stosunki pokrewieństwa jakie między różnymi ro- 

 dzajami śluzowców zachodzą, są takie jakie tu podaliśmy. Raz pośrednie typy mogły już zaginąć 

 a nowopowstałe tik dalece się między sobą różnić, a ukazywać z innymi, dalszymi, tyle pokrewień- 

 stwa, żeśmy nieraz mogli być tym sposobem w błąd wprowadzeni. Dalej przypuszczać należy, że 

 znamy zaledwo jedne trzecią część wszystkich istniejących śluzowców, a poznanie innych może wy- 

 świecić wiele dziś wątpliwych kwestyi i nieraz znacznie sprostować nasze poglądy. 



Tablice które podaliśmy mają tylko oznaczać związek, jaki według dzisiejszych naszych wiadomo- 

 ści i według naszego sposobu widzenia rzeczy zachodzi między różnymi śluzowcami. Nie jesteśmy 

 jednak dość lekkomyślni i zarozumiali, żebyśmy mieli podawać te tablice za tak zwane drzewa ro- 

 dowe śluzowców, które od niejakiego czasu, wprawdzie w małych jeszcze dozach, zaczynają wcho- 

 dzić w modę. Drzewa te są wybrykiem rozbudzonej fantazyi, a jako takie nie mogą i nie powinny być 

 produkowane w pracach które mają pretensyę do naukowej ścisłości. Wprawdzie ci którzy je kreślą 

 nieraz twierdzą, że to czynią tylko dla pokazania, jaką drogą pewna grupa ustrojów mogła powstać. 

 Najczęściej jednak w dalszym ciągu pracy przyjmują te stosunki, nakreślone w drzewie rodowem, za 

 pewnik, na zasadzie którego tworzą dalsze wnioski — dogmaty dla nich wystarczającej naukowej 

 ścisłości, dla większości jednak — tylko śmieszne produkty fantazyi ! 



Przegląd ten pokrewieństwa zachodzącego między różnymi śluzowcami podaliśmy jednak w pe- 

 wnym celu i winniśmy jeszcze pod tym względem zdać sobie sprawę. 



Slosunki jakie zachodzą między różnymi gatunkami i rodzajami śluzowców nie sprzeciwiają się 

 w niczem teoryi Darwina wspólnego pochodzenia, owszćm każdy bezstronny przyznać to nam musi, 

 popierają ją na każdym kroku, są i pozostaną jednym z ważnych dowodów jej słuszności. Teorya ta 

 ma jednak różne odcienia. Według Darwina rośliny odmieniają się z wewnętrznych, nieznanych nam 

 przyczyn, we wszystkich kierunkach, lecz tylko odmiany użyteczne dla rośliny zostają pod wpływem 

 walki o byt ustalone, i dają tym sposobem początek nowemu gatunkowi. Nscgeli (*) przyjmuje zaś, 

 że ta zmienność rośliny^ tylko w pewnym kierunku postępującą, a mianowicie iv kierunku coraz icie- 

 kszecjo złożenia (czyli jak Na3geli to nazywa doskonalenia : « Vervolkommenung's Prinzip»). Nam się 

 zdaje, że stosunki które znajdujemy w śluzowcach, jeżeli nie wszystkie, to jednak przeważna ich wię- 

 kszość, zdają się za tćm mówić : że zdolność kształtowniczego różniczkowania się (morphologische 

 Diffenrenzirung) leży już w ich naturze, i wystarcza do wytłomaczenia sobie powstania wszystkich 

 tak rozmaitych zresztą form. 



Nareszcie przegląd ten pokrewieństwa śluzowców może nasunąć uważnemu czytelnikowi pewne 

 myśli, które uprzedzając powiemy jeszcze kilka słów tyczących naszego systemu. Każden system tem- 

 bardzićj zbliża się do naturalnego, im więcej rodzaje pokrewne są pomieszczone blizko siebie w jednym 

 pokrewieństwie lub rzędzie. W układzie też naszego systemu staraliśmy się zbliżyć do tego ideału i 

 przeprowadziliśmy go wszędzie z jednym tylko wyjątkiem. Skupienie ciemno-zarodnikowych podzie- 



(*) Naegeli C. Entstelmng und Begriff der naturhistorischeu Art. Munchcn, 1865. 



