śluzówce. 339 



cują w jednym peryodzic letnim, a inne w dwóch peryodach, wiosennym i jesiennym. W każdym ra- 

 zie w jednym peryodzic owocowania może powstawać kilka kolejnych pokoleń. 



Jeszcze mniej danych posiadamy co do jeograficznego rozmieszczenia śluzowców. Jakem już powy- 

 żej wspomniał, gatunki dotąd opisane tworzą co najwięcej zaledwie jedne trzecią część wszystkich 

 istniejących śluzowców. Do najlepiej zhadanych krajów należą tylko Szwecya, Polska, Niemcy i Fran- 

 cya, a jakąż to maleńką cząstkę stanowią one choć razem wzięte, w porównaniu do całej naszej 

 ziemi. Wszystko jednak co pod tym względem wiemy, upoważnia nas do wypowiedzenia ogólnego 

 zdania, że śluzówce nie przedstawiają żadnych różnic pod wząlęrlem jeograficznego rozmieszczenia. 

 Wspomnę tu tylko naprzykład, że widziałem okazy rulika groniastego, zaplctki maczugowatej i paź- 

 dziorka ciemnego pochodzące ze wszystkich pięciu części świata, w niczćma w niczem nie różniące 

 się od siebie. 



Na połów śluzowców należy się wybierać uzbrojonym w odpowiednie przybory, a zatem zapas pu- 

 dełeczek tekturowych, puszkę blaszaną z dwoma oddziałami. W pudełeczka pomieszczać należy doj- 

 rzałe już formy. W puszkę blaszaną, po wysłaniu jej mchem wilgotnym, można zbierać niedojrzałe 

 jeszcze śluzówce lub też ich pierwoszcznie. W inny zaś jej oddział kawałki zgniłego drzewa, lub li 

 ście, na których znajdujemy ślady zanikłych już owoców lub stany spoczynku. Po powrocie z wy- 

 prawy należy zdobyte skarby rozłożyć, i odpowiednio je rozmieścić. Dojrzałe już śluzówce należy wy- 

 jąć z pudełeczek i umieścić pod kloszem szklannym, żeby najzupełniej wyschły. .Nie dojrzałe lub pier- 

 woszcznie ulokować w wilgotnej jakiej komorze, nie ulegającej wstrząśnieniom, żeby swobodnie się 

 rozwijały. Wreszcie stany spoczynku pomieścić w szkiełkach od zegarka wypełnionych wodą, a ka- 

 wałki drzewa w naczyniach mających na spodzie wodę, dostarczają one często materyału bardzo do- 

 brego do badania historyi rozwoju śluzowców. 



Do oznaczania śluzowców należy przystąpić z odpowiednimi przyrządami. Nie mówiąc już o nieod- 

 zownym drobnowidzu, lupie i t. p., należy mieć jeszcze dmuchawkę, którą można sobie najłatwiej 

 przysposobić z cienkiej szklannej rurki wyciągniętej w jednym końcu włoskowato i różne odczynniki. 

 A zatem przedewszystkiem wodę przepędzoną i wyskok, dalśj amoniak, kwasy octowy lub rozcień- 

 czony solny i stężony siarczany, zresztą potaż i roztwór aniliny w wyskoku. 



Przystępując do oznaczania jakiegokolwiek śluzowca, trzeba się przedewszystkiem naprzód przeko- 

 nać czy jest w stanie zdolnym do oznaczenia, t. j. czy jest dojrzałym. Jestto rzecz na pozór bardzo 

 prosta i naturalna a jednak w tysiącach śluzowców, które przeglądałem w różnych zbiorach nie zda- 

 rzyło mi się spotkać ani jednego okazu, któryby nie był oznaczonym lub przy którym znajdowałaby 

 się wzmianka, że jest niedojrzałym. Wiele z nich jednak znaj.Jowało się w takim etanie nierozwi- 

 nięcia, że nawet ja nie umiałem powiedzieć nieraz do jakiego rzędu śluzowiec ten może należeć. 

 Otóż dwa są sposoby przekonania się o tem, jeden mechaniczny, drugi drobnowidzowy. Jeżeli ślu- 

 zowiec jaki jest zupełnie dojrzałym to, po naruszeniu ścianki zaradni, zarodniki pod prądem po- 

 wietrza puszczonego dmuchawką rozsypują się na wszystkie strony z wielką łatwością. Jeżeli 

 zarodniki rozsypują się dopiero pod silniejszem naciśnięciem, to zarodnie są niezupełnie dojrzałe; 

 w razach zaś gdy nie dają się mechanicznymi środkami oddzielić, wówczas oznaczenie nie tylko już ga- 



