i» M U S E U M 



tat, ac chattam & quxvis alia, prxfcrtim candida , colore tingit Cyaneo, glebofa, fa- 

 pore nullo 5 maderadtavero in nigram & luridam converritur terram, talique colorc 

 obvia inficit. Pluvias varias prodigiofas memoranr hiftorix , fed iimilem me legiffe 11011 

 memini. Plinius Decad. \. lacte pluiffe refert , idem alibi fanguine & carnedapidibus, 

 imo &: terra, Decad. 4. Iib. 5. Sed qux colorum vires prxbere polfunt, atque madefactj. 

 in nigram terram tranfmutentur, vix auditum. Auro in Infula Pelagia, Ferro in Luca- 

 nia, ante bellum Parthicum, quo Craffus occifus eft, pluilfe teftis eft Ammianus libr. 17. 

 Annona m Charintia , horarum duarum fpatio , ad duo amplius milliaria, ex qua panis 

 pinfebatur, teitiscftThuanuslib.j. deanno mdxlviii. 



Alterum portentofx terrx genus , linteo viliori ex navis velo abfciflo inhxret. 

 Ex cineribus ortum traxit anno mdcxxv. cum in Orientali Iflandix tra£tu mons 

 Modals Jokul di£tus conflagrarer. Nauta, qui linteum hoc attulit , refert, quod, 

 cum circa Nidrofiam Norvegix navigaret, ejufdem anni menie Septembri , fubito in- 

 gensobortus fitnimbus, non aqux, fiedcinerum& terrx, utipfi videbatur , quirotain 

 navem operuit,velifque pettinaciter adeo adhxfit,ur inde totus difcuti nequiverit. At- 

 que in ejus rei teftimonium, particulamhanc veli, terra ea infectam, mihi obtulit, ex 

 quo tanto temporis tractu multum periit, veftigia tamen remanent manifeftiffima. Hi- 

 ftoria hujus conflagrationis, vulgari idiomateeditaefthicHafnix anno mdcxxvii. 

 Ccepit vcro mons prxdittus, qui alioquin perpetuo nive & glacie tegi folet, conflagtare 

 anno mdcxxv. diefecundo Septcmbris, primo horribili tremore & mugitu, erum- 

 pentibus flammis &cineribus; Ex nive & glacie liquefaitis, tanra acceffit aquarum 

 inundatio, permiftis glaciei fragmentis, ut navigationi idonea vifa fint loca,quxantea 

 habitationibus & pafcuis erant deputata. Hinc indies crefcentibus flammarum eru- 

 ptionibus, horribili boatu & ftrepitu, lapidum & pumicum in acrem ejaculatorum, cine- 

 rumque magno impetu extruforum , tanta fafta efl: copia, ut conrinuarx extiterint te- 

 nebrx noctis inftar per totum iftum tractum, exceptis locis flammx vicinis, ubi aerab 

 ji-ne aliquantulumilluftrabatur. Interea temporis in vicinis locis terra motibus concu- 

 tiebatur tam validis , ut & ex dutiflimis cautibtls coagmentati montes diffilirent. Cine- 

 ribus veto adeo repletus aer, ut volatilia quafi exanimata deciderent, & per terram in 

 cineribus,reptiliuminftar,reptitarent. Terra quoque iifdem oppleta, adeo ut inceden- 

 tium per eos genua ftrinxerint ; unde alio commigrare coa&i funt accolx , fertilitate 

 Terrx in mcram fterilitatem converfa. Duravit hoc incendium in decimum quartum 

 dicm. Poft conflagrationem variis in locis calidi fontes & Therma; eruperant , qua: 

 etiamnum vifuntur. Quanto vero impetu pumices & cincrum acervos evomuerit , 

 vel exhoc liquet, quodnaves, circa Norvegiam navigantes , iis fuerint oppleta:, ut ex 

 hoc linteo liquet . Narrat Nicephorus Iib.15. eap. 20. Tempore Leonis Papx cineri- 

 bus pluifle, qui palmx altitudine in tegulis jacuerunt. In agro Neapolitano, cx incen- 

 dio Vefuvii montis hoc pari modo contigiffe arbirror. 



Huc referre licet Terrx communis portionem fanguine tinctam , qux fanguinea 

 pluvia imprxsniata fuit Stralfundi anno mdcxlvii. deeimo-tertio Septembris, &: 

 huc tranfmifla.mihi vero a D. Simone Pauli communicata. Ejuimodiportenta rato ali- 

 quid boni prxfagire lblent. 



C A F. VI. 



^De Salibuj in genere. 



SA L E m quidam a faliendo diftum putant , eo quod igrii injectus exfiliat : fcd cum 

 hocnonomnibus ejusfpeciebuscompetat, etymologix ratio hxc minus accurata. 

 Qui enim compadtus & fpiffus eft, in igne crepitat & exfilit , ut foflilis & marinus : qui 

 minutus &c ipiffus, crepitat tantum ; qui rarus, five compaftus fuerit , five refolutus, nec 

 erepitat , nec exfilit. Quocirca potius a Grxco «Ar, pcr Metathelin literarum , tradu- 

 crum puto. 



Per S a l e M ver6 hic intelligimus, cotpus minerate inanimatum, inaqua folubile, 

 faporibus diverfis prxditum,& feminaria in prima Creatione vi dotatum, qua certis in 

 locis confervatur & mulriplicatur . Vulgo generari dicunt e fucco aqueo & terreo 

 craffo. Cum enim exhalatio iicca fubftantix iit terrex, accedens ad naturam igms,fi ab 

 aqua apprchendatut in pluvia aut vifceribus teriSe , pars ejus ignea falfas reddit aquas, 



