

io M U S E U M 



tenUis & humidus, quod amarus non fir, fed fuavis & gracus lingu£,faciieque liquefcat . 



Ex iis, quibus nos ucimur , primas tcnet Luneburgicus , hiiie Scoticus , Gallicus, 



Hilpanicus , deterioris notse ad catnes Suillas & Piices majores condicndos adhibcri 



folent. 



Sal fossilis, qui & Sal GEMMiE in officinis dicitur , eo quod Gemma; 

 inftar pcllucidus iit , & Cryftallum nitore & colore imitctur, in tefleras excifus ad nos 

 adfertur. Is, quo utimur, ex Polonia maximaex parteadfertur, quamvis in Calabria, 

 alibique, ut fupradi&um, etiameffodiatur. Mihi tam Calabrini, quam Cracovien- 

 s i s eft fpecimen , in quibus , quo ad externam figuram & faporem , differentia ferme 

 nullaeft ; nifi quod Calabrinuspurior&nitidior. Pituitam vifcidam ac lentam incidit & 

 attenuat, humotes tenaces, qui difficulter e corpore educuntur, fmc omni incommodo 

 cvacuat ; cum Agarico mixtus , vertigini fuccurrit. Pectus & ventriculum ab excremcn- 

 tis liberat, doloribus Colicis, aliis miftus, opitulatur , indurata rcfolvendo & fuperflua 

 expellendo ; ad dentifricia quoque commendatur. De Polonico hoc habet Cromerus 

 in dcfcriptione Polonije lib. i. In minori Polonia (alem inftar ingentium Saxorum, adeo 

 duritielapideafolidum, ferro exfcindi conftat, ut ne dum mola teratur ad hominum 

 ufum ; fed & ex illo domos & oppida xdificari. 



Ammoniacus s a l, qui& Armoniacus dicitur, ab a.y.p<& nomen tta- 

 xit, quod fub arenisin laminas concretus, in Africa: Cyrcnaico tradu eftodiebatur olim. 

 Erat colore nigricante, fiffilis fccundumlongitudinem, recrisfcifTuris, fapore ingrato. 

 Sed jam ad nos vehi defiit ; quocirca ejus loco uruntur Sale quodam , ex Sulphuratis 

 Puteolani dillrictus deprompto. Eo enim loci, ubi ignes fubterranei flammas evomere 

 folent, in illorum hiatuum faucibus, veluti per fublimationem quandam, materia minus 

 terreftri evaporante, hoc genus lalisreperiri folet; quoad colorem fimile alumini Schi- 

 fto videtur, fiffile fecundum longitudincm , inftar lapidislpecularis, &velutincruftas 

 compactus. Guftanti levi acrimonia & pauca adftrictione , nec non extergendi vi pra:- 

 ditus videtur, unde ad illa conferre ab Italis cenfetur, qua; Sali Ammoniaco a Galeno 

 tribuuntur. 



Sed quia & ille non ab omnibus approbatur, nec quovis in loco haberi poffit ; arcifi- 

 cialis quidam excogicacus cft,qui idem nomen obtinuit,& a Chymicis maxime expeti- 

 tur. Fit ex quinque partibus urina; humana; & parte una falis communis , & parte dimi- 

 dia fuliginis lignorum, fimul coccis ad confumpcionem humiditatis: reliquum fublima- 

 tur , iterum folvitur & coagulatur. Sal fumme volatilis cft, & fixa omnia volatilia reddir. 

 Quocirca ejus ufus apud Chymicos frequens , ubi metalla folvere aut fublimare nitun- 

 tur. Saporis eft magis acuti quam Sal communis, quocirca corrofivus magis ; ad facien- 

 dum colorem cceruleum utuntur artifices, & tabri, ubi ilannum ferro jungere & unire 

 geftiunr. 



Cum in omnibus vegetabilibus duo Salium reperiantur genera, unum fixum,alterum 

 volatile; hocquandoquc Armeniacumvocari foler, obaffinitatem quam inviccm ha- 

 bent,ratione fubtilitatis & penetrationis. Ca;falpinus falem Ammoniacum vulgatem ad 

 Nicra referc, de quibus mox fermo erit. 



Sal Alkali ex herba, Kali Arabibus dida , artificialisetiam eft, &hucreferri 

 poteft. Afferrur ex Hifpania , ingentibus glebis cinereis & nigricanribus praiduris. 

 Chymiciadvariautuntur,Vitrarii quoquc, qui vitra conficiunt. Inre Medica,ob virtu- 

 tem exficcantem & abfterfivam , locum etiam habere poteft. Scaliger ex Kali.uc dixi, 

 quamvulgoSodam, Serapio Ufnem vocat , trito & preflb parari ait , &aquibufdam 

 vocari Salicornum , ab aliis Sodam , ab aliis alumen Catini , a pelvis facie in quam de- 

 ihliac. Macchiolus ex hac herba dixicparariCineres , quibus fabri vitrarii utancur ; & 

 cx decocto Salem Alkali d Mauritanis vocatum , Amatus Lufitanus non ex 

 Kali, fedhetba Antillide combufta parari putat hoc feculo : quia omnem cinerem, 

 qui ex Syna adfertur ad conficiendum faponcm , ex herba Antillide combufta fieri 



Cap. VIIL 



