WORMIANUM. 



C a p. IX. 



^De eAlumme. 

 A L u M E N Grarcis ^vSig/a , a vehementi vi adftringente fic di&um , ad Sales etiam 

 ■**■ fpeftat ; hoc peculiare habens,quod, cum carbonibus ardentibus imponitur,vel olhe 

 inclufum fuccenfis ignibus torretur, in bullas tumet, ut nitrum, &aliquid de fua perdit 

 fubftantia. Sed aqua, ut reliqui fucci concreti, liquefcit. 



Ejusvariafuntgenera; quoddam a Natura elaboratum cernitur,quoddam Ars pcrfi- 

 cir. Naturale velliquidumeft, vel concrerum. Liquidumvelpurum eft, lactei 

 coIoris,limpidum, igneum quid exfpirans, quod a Grxcis Qog/fM» vocari folct; vcl impu- 

 rum, fqualidum, fcabrum, fordibus inquinatum, a^$icJ>opoi/ dictum. Concretum varias 

 habet Ipecies: vel enim in laminas fciflum eft , o^iyoV Graicis vocatur , quod tamen non 

 tam alumen quam lapidem fui genetis elTe auturno, cum nec in aqua diflblvatur, nec ad- 

 ftrictionemhabear. Vel figillatim efflorefcit inftar canorum capillorum, atque idcircd 

 Graxis Tg/^i-n? vocatur. Vel plumofum feuplumeum, quod raro vifitur legitimum. 

 VidilTe tamen ie teftatur Caifalpinus lib. i. de Metal. cap. zi. Prope loca ardentia & ful- 

 phurea, quafi cinis fit fulphutis combufti , glebis candidis valdc adfttingentibus , nunc 

 mollibus, quod liquidum alumen efle dicit, nunc concreris in filamenra , quod Schifton 

 vocari ait. Hujus loco fubftituere licet Amianthum lapidem , qui variis modis in locis 

 ficcisgeneratur, quandoque figura lana: &pilorutn , quandoque fibris oblongioribus, 

 quandoque in forma truncorum arborum , liiis tamen conftans fibris & velleribus. Sed 

 nec ha; fpecies vere ad alumen fpeftant, cum ejus naturam non lapiant ; de iis potius 

 inter lapides agendum. 



Rotundum etiam datur alumen , quod ^fcyfu^v vocant, & varias habet difrcrenrias: 

 velenimbullarummodointumuit, vel foraminum fiftulis lpongiam refert ; vel eftfoli- 

 dum, quod etiam minutiores fuas agnofcit diiferentias. 



Arte elaboratum alumen illud eft, quodabartificibus, vel ex naturali,vel ex lapidi- 

 bus aut terra fui generis excoquitur. Eftque vel Rupeum feu Rochje, quod & 

 glaciale vocant ; vel Scaioium, quod ex Schifto lapide combufto prseparatur; Scaja 

 enim & Scalia cruftam fignificat & fquammam, tefte Scaligeto Ex. l 04. fect. 7. vel S a c- 

 charinum, vel EjBCIs, e vini fkcibus igne combuftis, vel Catinum, ex plan- 

 ta Kali , feu Soda: cinere. Sed pofteriores Sales potius Chymici cenfcndi quam Alu- 

 mina. 



Alumen rocHjE feuRupeumScaliger Ex. 104. fecL (?. itaconficiait. Ex faxo 

 fit, feu excifa rupe, atque reda&a in calcem : eam calcem in cumulis dilpolitam, afper- 

 gunt aqua ficpe de die, donec in luti fpeciem tabefcat ; Id quod paulo minus feiquimen- 

 fe perficitur : tum in Iebete eum aqua conturbatum coquunt , co&um per canales iri 

 alveos dcrivanr, quorum ad parietes concrefcit alumen inasquale , & grandibus fruftis, 

 puftulis faftigiatis ; ea exempta aqua ferramentis decutiuntur. E Rurila rupe rutilum ex 

 alba candidum fit. Hoc alumcn maxime in ulu eft , & rcliquorum fere omnium vices 

 fuppler. 



In Scania ex Pyrite nigro, vitriolo & Sulphure aluminofo conftante elaboratur, qux 

 fi rire feparari poflent , pofleffori , qui eft Nobiliff. Joachimus Bcck , lucrum redderent 

 triplicatum: Alumen quidem& Vitrioluminde elicere novir, fed Sulphur, fine reliquo- 

 rum jachira, nondum capere didicit. Pyrites hic quamvis niger fit & variariun ficmra- 

 fum, etiam Sphsrica: , quando uriturcolorem rutilum acquirit, ac optimum fuppeditat 

 alumen Rupeum. 



Mihiexhoc AlumiNe scanico, concreta quxdam eft columna lon°itudi- 

 ne pedis Romani cum quinque unciis, j uxta bafin feu radicem ftriclior, paulatim in am- 

 plitudinem majorem exfurgens donec in figuram Pyramidalem rerminetur, Adaman- 

 tem magnum referens ex quadrato ;■ cujus quodvis latus eft trium unciarum cum fc- 

 miffe, in acumen definens. Politus eft omni ex parte hic Adamantinus apex, cum reli- 

 quum corpus inzquale & afperum fit, vatiis protubcrantiis & crepidinibus quafi con- 

 ftans laminatis, corpus conftituens pulchrum, Cryftallinum,& vifui jucundum. 



Ufum magnum obtinuit Alumen apud Aurifices,Infe£tores, librarios,coriarios, Me- 

 dieos & alios. Aurifices eo purgant aurum,ut ejufdem brafteas a:ri inducant. Infecto- 



