

M U S E U M 



T)e Terramm dijferentiis. 



PE k. Terrara hoc in Ioco non intelligimus eam qua: fimplex efl , & in numerum 

 Elementorum vulgo refertur : nec eam qua: quidem mifta eft , & ferendis plantis ac 

 fruoibus apta, & magis ad naturam elementi accedit, quam ea de qua nobis hic fermo 

 erit, quamque dicimus effe, corpus foffile, natura: mineralis particeps , quod injecfa 

 aqua folvitur &: Lutum fit. Licet vero quxdam hujus generisTerrx reperiantur, qua: 

 aquis madcfacfcc non confcftim folvantur in lutum , progreffu tamen temporis , fi diu 

 macerentur , eo rediguntur. 



Terrai variis modis dividuntur. Agricola eam probat divifionem,qua alia: dicuntur 

 fimplices , aliae compofita:. Simplices eas vocat, qux cum nulla alia re foffili, aut fucco 

 liquido funt permifta: : compofitas,qua: unam aut plures res foffiles in fe continent, aut 

 qua: liquidum fuccum imbibunt. 



Terrxfimplicesrurfumvaric dividuntur. Ratione qualitatum, vel graves, vel leves 

 dicuntur. Unde quxdam rarx, quxdam fpiffx, quxdam mediocres, quxdam molles, 

 quxdam durx, quxdam interhasmedix, quxdammacrx, quxdam pingues, quxdam 

 medium obtinentes. 



DifFerunt quoque coloribus : funt namque albx, nigrx, lutex, rubrx, purpurex, vi- 

 rides, ccerulex,cinerex, fufcx. 



Sapore funt dulces,pingues, acres, adftringentes. 



In odoribusquandoque etiam diffcrenrix percipiuntur, prxfertim ubi manibus diu- 

 tius tracfentur. 



Fi^ura etiam differentias quafdam conftituit. 



Quxdam enim tabularum inftar eft, quxdam alias habet figuras. 



Compofitas terras Glebas vocar, duobus fimplicibus coagmentatis, vel tribus,vel qua- 

 tuor. Vel ex duabus miftis, vel ttibus, vel quatuor,vel quinque ; vel etiam miftis & fim- 

 plicibus conftantes. Varia earumfuntgenera: quandoque cum terra conjungitur fuc- 

 cus concretus, vel lapis, vel metallum; quandoque cum fucco concreto jungitur , vel 

 terra, vel lapis, vel metallum ; & fic in reliquis : de quibus confulendus Agricola , qui 

 lib. 10. Foflil. cap. 17. accurate hxc perfecutus eft. 



Alix terrarum differentia: defumi poflunt e locis,exquibus eruuntur;ut,Samia,aSa- 

 mo : Erethria,ab Etethro : Chia,aChio: Selinufia, a Selinunte: Cimbrica,e Cimbria. 



Noftro inftituto infetviet illa, qux ab ufibus depromitur;aliaenimutunturMedicl, 

 alia alii Artifices. Sic Figuli & Plaftx fibi feligunt argillas & cretam figularem , ex qui- 

 bus opera fua forment. Fabri tignarii rubrica fabrili utuntur ; Pi&ores, Paretonio, 

 Melino : Fullones, Cimolia : Fabri argentarii, creta argenraria; alii aliis. Qtianquam 

 autem hxc differentia inAgricolai reprehenfionem ideo incurrat, quod non diftin&e fatis 

 naturam & diffetentias Terrarum exprimat , fiquidem una terra duo aut tres artifices 

 uti poffint, ut rubrica Medici, fabri, piftores ; Cimolia Fullones & Medici ; adeo ut 

 vul"0 imperitix hanc tribuat diftinitionem : peripicua tamcn eft, &docencibus adeo 

 commoda , ut ea ipfa uti coaftus fit ipfe Agticola. Ut taceam Medicas tcrras eas dici, 

 quxaMedicis potiffimurainufumttahuntur, licet & alii artifices quandoque iis utan- 

 tur; Fullonias, quibus Fullones magis urantur, minus alii ; & fic de reliquis: ut hinc nulla 

 metuenda fit rerum.confufio, cum denominatio fiat a potiori. 



C A p. III. 

 T>e Terris quibtu yarii artifices utuntur, exce^tis Medicts. 

 TERKf, quibus varii utuntur artifices, ad duo genera reduci poffe videntur, Ar- 

 -*- gillarum nempe & cretarum. 



Aruilla eft terra tenax, qux in partem quamcunque du&a, non abrumpitur, neque 

 exficcata dehiicit. Hacce potiffimum utuntut figuli & plaftx; exhacfiuntvafa, figna, 

 ftatux. Ejusenim hxc eft proprietas, ut quamlibetfiguramrecipere poflit, & in caminis 

 cofta, in lapideam fubftantiam concrefcat. Varia hujus funt geneta. Quxdam, qux 

 nobiliores lunt,tenuius duci pofliint; quxdam minus. Apud Antiquos nobilitata funt 



Samia. 



