M II S E U M 



C a p. VIII. 



T>e Lapide Tiburorutm , Tercarum, Qirponmn, foracino, Limacum, 

 Oculis Cancn , Topho juvena. 

 T Apides, quijama nobis tractabuntur, cum maxima exparteex pifcibus autaliis 

 -*-' animalibus defumantur, majori jure quibufdam ad olla, cartilagines, &c. refcrendi 

 videntur, quam ad Lapides. Quia tamen vulgus Lapidum titulo eos infignire folet , 

 aliquid ei tribuendum cenlent Autores, qui huc eos referunt. 



Tueeronum feu Tiburonum Lapis primo occurrit, qui ab Anshelmo Boe- 

 tio defcribitur : quod reperiatur in capite pifcis Tuberon, albus, magnus , ponderofus, 

 ita ut interdum duas libras pendear, nullius faporis, neque tam durus, radi ut non poflit. 

 Dum vero Tuberonem defcribere tentat exTheveto.Manatum delineat, ut cum Clufio 

 dubitare videauur, an Tubero a Manato difterat. 



Sed ut pace tantorum virorum dicam quod fentiam ; Manati & Tubero diverfiffimi 

 funt pifces, ut ex autoribus , qui eos defcripferunt , patet. Manati tam in fluminibus 

 quam in mari capitur , tefte Oviedo ; Tuberon vero Cetaceus pifcis eft tantum Ocea- 

 ni incola, tefte Francifco Hernando. Manati pedes habet : Tubcro nullos. Manati 

 branchias nullas habet: Tubero utrinque quinquc. Manati pifcis eft, aut Amphibium 

 docile, mite, hominum confuetudine gaudcns : Tuberocetus ferox, maleficus, liomi- 

 num devorator: mulrifque aliis inter fe diftant proprieratibus, ut fuo loco dicetur. Di- 

 vetfi igitur cum fint pifces , alius erit lapis Manati, alius Tiburonum. Oviedus mentio- 

 nem facit lapidis Manati, ejufdemque defcribit vires : fed Hernandus nullius in Tibu- 

 rone, ut nec Acofta. Nihilominus arbitror tam Manati, quamTiburonemtalcs inca- 

 pite habere lapides , quales pro Tiburonum lapide venditantur. Nec mihi acu rem te- 

 tigifle videtur Anshelmus Boethius , cum ex Gomara, tres vel quatuor tales in capite 

 Tuberonuminveniriaflerit,cum re veraduotantum fint,ut poftea apparebit, ubi, quid 

 Lapis Tubcronum vere fit, declaravero. Nec Oviedus Manati plures quam duos in ce- 

 rebro habere aflerit. 



Atque ut fine ambagibus dicam quod res eft : illud, quod pro lapide Tubcronum ven- 

 dunt, lapisnoneft, fedosad auditum fpeetans, quod in omnibuscetis auditum habenti- 

 bus reperitur, diciturque ab Anatomicis cochlea, cavitas cochleata buccinata, antrum 

 buccinofum : nam gyros habet fe mutuo excipientes , atque tenuiflima ac molliflima 

 membrana fuccingitur. Quod & Oviedus diffiterinonvidetur , deManati agens his 

 vetbis : Habentporro ifti pifces quofdam Iapides, five potius Ofla in cerebro (fcilicet 

 circa meatus auditorios) Coli doloribus & Nephritidi valde utilia. Hinc faitum arbirror, 

 ut, cum ofla hxc in omnibus cetacei generis aut magnis pifcibus fibi quoad figuram fint 

 fimilia, a multis confundantur, &Iapides hi Manati idem efle putentur cum lapidibus 

 Tuberonum, fiquidem externa figuradifcerninequeant. Imoafide dignis accepi, hxc 

 ofla a cetis vulgaribus Europa; delumpta pro Tiburonum lapidibus vendi : figura cnim 

 & proportione adco conveniunt, ut difcerni nequeant. Nec credo viribus dilcreparp, 

 fi vera funt quxde Manati&Tiburonum lapidibus iftis, vel potius oillbus ferunt, ac- 

 commodari quoquc poflunt ad alia ejufdemgeneris. Si enim duorum horumpifcium 

 fibi diffimilium oflibus auditoriis hoc comperit, quidni & aliis ejufdem gcneris 1 



De viribus Lapidis Tuberonum dicitur, quod pulvis ejus utiliflimus fit ad Nephritidem 

 &urinx difficultatem , renumque & veficce calculos deturbandos. De Manad offibus 

 refert Oviedus, quod cremati & tcnuiter pulverifati bibantur ex vino generofo fingulis 

 diebus, ea quantitate quam Hilpanicus Regalis excipere poreft (drachma; uniusputo) 

 ab iis qui Colicis doloribus & Nephritide laborant , atque hac ratione dolorem adimi. 

 Calculumquc comminuiin arenam.&cumurina cjici. 



Mihi ex hilce Offibus duo funt Majufcula , qua: cum Ovicdi conveniunt defcriptione 

 (ait enim effe parva; pila: palmaria? magnitudinc , aut nucis baliftx ( orbiculares enim 

 non funt) & interdum majores pro Pifcium magnitudinc) figuram namque quodam- 

 modo habent offis balifue, fed duplo majora vulgari pila palmaria , ex majori namque 

 pifce, duarum librarum pondere circirer , intus cava, pro rarione proportionis gravia, 

 in gyros convcrfa fe ipfos excipientes, plane ejusfigure, quam Anatomici eistribuunt. 

 Ex Balenis prope Spitzbergam captis, plane fimilia adferunt mercatores noftri. 



Pe rca- 



