W O R M I A N U M. 81 



cordis bovini ; eft fuperficie I.xvi, fimili ab utraque parte , unde demonftrat condenfa- 

 mentum cum interna concavitate, concharum valvis ambis convexis. Habet autem, 

 in extremirace fuperiore ab utraque Valva , proceflus revolutos , & eft fubftantia qux 

 calcinatur. 



Talem ego Bucardiam dono Clariff. Viri D. D. Otthonis -Sperlingii poffideo , qua: 

 conchasduas, parte ampliori , fed inaequalitcr junctasreferr, fiubftanti.c mollions &: 

 gypfea;, fuperficie externa coloris cinerei albicantis, afpera, ina*quali, quibufdam fora- 

 minibusquafierofus, cor uccunque, licec non ex.icte, exprimit, pondere unciarum 

 quinque. Rcliquas fpecies ab Imperato defcriptas videre nondum contigit. 



Fu n g ites (cu fungos imitantes lapides cx Gotlandia habeo : lubftantia lapidern 

 Judaicum fcrmc aunulantur, quibufdam in locis mafTa crctacea & calcarea iis adhaerer, 

 convexaparte ftria: acentroad circumfetcnriam excurruncminusprofunda:, fed con- 

 cava profundiores, &: in modiolum terminantur rotundum, in Diametro vix digiri mi- 

 nimi laricudinem habentem ; colore ex alboin cceruleum tendunt, verum pediculos 

 non habenr. Ex cruftiscomponuntur pluribus, unufique Iapis alceri infericur , &: diffi- 

 culter feparantur. 



Duritic refpondent Judaico , adeo ut exiftimentut in eofdem ufus transferri poffe, 

 cum difcrepantia non nili in figura cxiftat. De alio fungite , hmgum exacte rcfcrente, 

 mox dicendum fub titulo fungi faxei. 



C 



XIII. 



T>e Lapukbus minus pretiofis yanarum figurarum , 0*(aturalta 

 t$ nArtificialia referentibus. 



\A Ir e ludit Natura in omnibus rerum naturalium fpecicbus, quod vel in lapidibus 

 ^ prarreliquis viderelicet, adeo utvixiitanimal, cujus non figuram aut pattcm ali- 

 quam in lapide exprimere tentet, vix ab artifice elaboratum opus, quod non in hoc ge- 

 nere imitari geftiat. Talium vero caulas & generarionis modos licet follicite inquili- 

 verint Philofophi, necdum tamen inventus qui omnibus fatisfacere potuerit. Nos , an- 

 tcquam ea qua: aut in lapidem converfa , aut lapidca fua fubft.intia res alias exprimunt, 

 In Mufeo noftro exrantia enumeremus , pauca de eorum gcneratione, ex mente pr x- 

 ftantilfimorum Phjlofophorum, pra:Iibabimus. 



Duo funt genera eorum qu;e hoc capite tractabimus : unum figura externa res varias 

 naturales &c artificiales exprimit a primo ortu; alterum alterius fuit nacurar, led peculiati 

 vi in lapidem convcrfum . Primum genus nafci videcur ubi fuccus lapidelcens in tcrra; 

 cavitatem aliquam inciderir, in qua res illa antea jacuetit, cujus figuram exprimit ; vel 

 fi natura talem cavitatem ipfi cfrormavcrir, qua materiem lapidelcentem exciperc po- 

 teft. Pofterius gcnus fir, quando res naruralis vel arrihcialis cranlmutanda porolit eft & 

 penetrabilifuo corpore, aquam,fpiritum,fuccum, aut talc quidadmitrit, vi falina &: 

 lapidifica prxditum, intra corpus (uum quod ttanlmutationem taci.it, & in lapidi iimi- 

 lem fubftantiam convertat. Cui rei maximc idonea videntur falium mineralium cor- 

 pora &i fpiritus , quorum proprium cft corpora folvere & coagularc , tefte ex- 

 perientia. 



Agricola lib.7. Foffil. cap. n. ait fuccum lapidefcentem tam qui extta terram eft, 

 cum aqua permiftum, quam qui incra rerram larer, res omncs, quibus meacus ejus func 

 capaces, in lapides vettere. Paulo poft, de arbotibus lapidefcentibus in fpecie monet 

 diligcntcr attendendum effe , an corticem & medullam habeant arboris,ea; qua: lapi- 

 dea: videntur. Ha: enim fi abfint, non ftipites in lapides funt converfi , fed natura fecit 

 Iapides ftipitum fimillimos. Circa finem capitis lubdit, Lapidcs , qui exfolo lucco 

 lapidefcente concreverunt, plcrumque molles & fragiles effe. Quod ramcn experien- 

 tia: minus refpondcc. Oftendam cnim &: panis & hominis efKgiem feu ftaruas filicca; 

 & (axea; duritiei & naturx. Ca:falpinus, Iibro de Metallis & foffilibus, ait fuccum la- 

 pidefcentem , feu humorem quendam oprime elaboratum &: coctum cx materia lapi- 

 dofa cum aqua mixtum, genitum, caufam principalem rranfmutationis elfe, eundemque 

 fiiccum, fi cum aqua tantum fit contufus & non exacte commixtus, non tranfmutare 

 res, fed faxco cortice inducere. 



Infignem , qua Natuta in hifce ludit , varietacem eleganter in claffes certas digellic 



L Gafhrel- 



