VORMIANUM. 9j 



Colore pulchri, Turchefia,DiaphanusCryftallus, radiosrefleait,Itis;figuraconcinnus 

 Afteria & oculus carri, &c. 



Gemmarum mareriam proximam ftatuuntterramtam tenuem&fubtilem, utaqua 

 mixta Diaphanicatem ejus non impediat , cui fai in viiceribus terta: conclufus mifcetur, 

 accedente exhalatione pingui & humida. Quod omne ab aliis per fuccum lapidefcen- 

 tem puriffimum exprimicur , ad ralem foliditatem fua natura tendcntem. Varietas 

 vero Gemmarum, cujufvisforma:fpecific3:adfcribenda , qua: in feminali latet prin- 

 cipio , etfi feniibus noftris minus obvio. Hinc colorum & figurarum diveriitas de- 

 pendet. 



Generationis rationemhanc proponit Clariff. Vir D. D. Anshelmus Boerius. Dum 

 in materia ad generationem apta, concavus locus aliquis aere plenus eft, ac is ab exha- 

 latione, vel a fucco lapidefcente & Diaphano, ex fubtiliffima lapidum matcria conftante 

 repletunabiorpco amaceriacircumdanrecavicacemhumido, auc eo evaporaco , cerre- 

 ftrisfuccilapidefcenrisparsingemmamperfpicuamconcrefcir, qua: caviratis figuram 

 fervar, fi rantum materias , quantum fpacium requiric, continuus fucci affluxus fecum 

 tulerir. Quandoque lapidefcentis fucci a circumftante materia abforberur humidicas, 

 acque hinc concrefcic mater , fcu cucis qua Gemma cegicur. Quandoque exhalac ex 

 citcumftantc mareria humor, aut aer, ficque in ejus locum iuccedit fuccus lapidefcens, 

 ex qua Gcmma Diaphana generatur. 



Vires & facultates gemmis detrahunt multi, alii nimias iis adfcribunt, & fupernatura- 

 les : qui mcdium volunr, reaius ftatuunc. Omnes enim illi efFeftus , qui a materia, for- 

 ma, velaccidencibusrerumcorporearumproficifcuntur, nequaquam iis func detra- 

 hendi;quales func, calefacere, humeftare, ficcare, refrigerare, accenuare, incraflare, 

 emoliire, indurare, exedere, & qua: ex iis proveniunr. Icem omnes illi qui ab aliis re- 

 bus inanimatis fiunt, licetrario,quomodo fiant, ignoretur. Sed fupernaturales , qui 

 ab ordinariis Natune inftrumencis fieri nequeunt.ut invifibilem reddere ; Item illi, quos 

 Nacura ignorac, & a rebus inanimacis fieri nequeunc, abfque animacorum confenfu , ut 

 eloquencem,paupecem,divitemreddere,&c. plane ab iis fieri nequeunc, nifi accedac 

 alia caufa efficiens divina, occulta, fupranaturalis, qua: idem per aliud medium atque 

 efficere poteft. 



Quamvis varia: dari poffunt lapidum pretioforum differentix , qua: opetofe in ordi- 

 nem digefta: fant, a Clatiff. Viro D. D. Anshelmo Boetio , nos tamen extra limites no- 

 ftros non digredientes , quos tenemus dividimus in majores & minores. Ad majores 

 referentes Jafpides, Achates, Chalcedonios , & ejus generis : ad minores, Adamantes, 

 Rubinos, Granatos, &c. quos Gemmas fttiae vocarc folent. De fingulis ordine. 



C A p. XV. 



T>e Jaftide, Heliotropio , Malacbite, TPraJJio , Viephritico , 



eAchate , Oniche. 



T Aspis variorumcolorumlapiseft.ob fuccorum varietatem.qui ad ejus generatio- 



nem concurrunt, tanta: magnitudinis quandoque, ut ex ea magna: ftatua: & colum- 

 nx elaborari poflint, Achate mollior. Varia: ejus confticuuntur fpecies, tam ratione co- 

 lorum, loci natalis, quam commixtionis cum aliis gemmis & fuccis. Ejus fpecies cenfen- 

 tur,Heliorropius,LapisNcphriticus,Malachites. Orienralis Jafpis, qua: fubcceruleo vi- 

 ridique colore obfcura, fanguineis punftis confperfa eft , ca:teris omnibus prxfercur. 

 Olim Grammacias, qux aliquid purpurei admixcum, rncerjetta alba linea, habebat, ca:- 

 teris pra:ferebatur. Secundum locum habebatqua:rofeum quid nafta effer. Tertium 

 qua: Smaragdum imitabacur. Quarcum qua: fereni cceli colorem referebat. 



Eaqua:fanguinisinftar,pertotumcorpus rubra.abfque alio colore.miras in fancmine 

 fiftendo vires obtinet,ejulque experimenta prxclara vidit Clariff. Vir Anshelmus^Boe- 

 tius a Boet, quem confule. Ad eundem ufum commendarur Vicidis, languineis venis & 

 ftriis pra:dica. Viridiscollo appenfa, utvencriculi orificium cangac, ftomachum firmat, 

 vomicum , nauleam prohibec , calculum & urinas pellic. Omni Ja/pidi hoc tributum 

 quod conccptum firmet, parrumque femori alligaca promoveat. Geftata febres & Hy- 

 dropes, qua:vel a debili concodione, vel afanguinisnimiofluxuoriuncur,ne fianc, cor- 

 roborando vencriculum, & fanguinem fiftendo prohibet. 



M 3 Vitidem 



