p6 M U S E U M 



viridecft, pmglic, oleofum, quodadfplendoremSoIis aut Candelx examinatum, ma- 

 culas virides obfcuriores, in albo aut fubluteo corpore, exhibet, quatuor forammibus 

 pervium, ut commodius corpori alligari poflit. Hujus vires infignes in calculo pellendo 

 haud raro expertus fum. Novi virum in hac urbe, qui unum poflidebat plane (imilem 

 huic Nephnticum lapidcm, cujus vires infe ipfo fxpius expertus erat infignes , quam 

 etiam ob caufam carpo alligatum femper geftabat. Sed cum fe quodam tempore bal- 

 neo aqux dulcis,in quo berbse quxdam coctx erant , commifiifet, madefactus hoc de- 

 coeto lapis vim omnem amifit. Quocirca deponendum fuafero , quando Balneum 

 xger ingreditur. , 



AliusmihieftNephriticuscolore melleo, feuexviridifubflavo , quemexViroClariiT. 

 D. Johanne deLaethabeo, quadratus, tenuis, quovislatcre vix unciam xquans dimi- 

 diam, in centro perforatus. Hic ille cft , quem idem D. de Laet lib. i. de Gemmis & 

 Lapid.cap. 13. inveniriaitmaximacopiainAmerica, ad ripas fluminis Amazonum , & 

 aliorum qux ex iili continentis parte in Oceanum ingrediuntur , potiflimum in Nova 

 Hifpania , unde plures in reliquam Europam adferuntur. Nafcuntur magna interdum 

 mole. Boethius namque fcribit fe vidiile apud Gemmarium Rudolphi Imperatoris fru- 

 fttim mille fexcentis Daleris emptum, ex quo poculum iatis amplum formatum fuerat. 

 Et ego elegantem Phialam, cujus Icon adhuc apud me eft, ex nigricante lapideNephri- 

 tico elaboratam vidi Anno Mdcxlvii. 15. Januar. apud aurifabrum Illuftriff. Principis 

 Chriftiani V. P. M. qux mille Daleris xftimabatur , figura ovali, cujus labri cir- 

 cumferentia pcdem unum cum femiffe fuperabat. Baiis vero in Diametro uncias fex 

 habebat. 



TertiusNephriticus lapis.quemteneo , oblongioris laminx facie confpicicur , cujus 

 tfialaterarecta, quartum (emicirculare, longitudine eftunciarum diiariimcumfemiffe, 

 lacitudine unius & fcmis, quatuor in angulis foraminibus pervium, colore magis virenti, 

 tc pundulis albis variegatus , quem exiftimo tertiam effc fpeciem a D. de Laet pt opofi- 

 tam, quamque Ximenes tantopere commendat. 



QuintxfpecicifecundumdeLaetetiamunusmihieft, viridi, albo, flavo, purpureo 

 nigricante coloribusprxditus. Figura jam eft triquetra ; fed fraftus videtur, cum uni- 

 cum latus politum fit, reliqua inxqualia. 



Secunda jam propofita fpecies llla eft ex qua Americani varia conficiunr, pifccs, ca- 

 pitaavium, roftrapfittaci, fphxrulas, columellas perforatas , quas ornamcnti loco ge- 

 ftant. Barbari, qui Guianam incolunt, magni illos faciunt, in pyramidis figuram eftor- 

 mantes, ac faraminibus quas (ub infcriori labro habent indcntes, ut pulchriores fibi 

 videantur. Hinc cft quod Gefnerus Oripcndulum vocet, & peculiarcm lapidcm 

 faciat. 



In hujus lapidis viribusexplorandis, tutum cft confilium JohannisdeLaet, qui fua- 

 det diverfas ejus fpecies experiri, & modo carpis, modo renibus applicare. Nam & ego 

 novi eundem Iapidem quibufiiam profuiffe, quibufdam minime: quod an lapidis virtuti, 

 an hominis Idiofyncrafia; (irtribuendum,ignoro. 



Achates a fluvio Sicilix ejufdemnominisita dittus eft,quod primo ibi inventus. 

 Lapis eft vatiotum colorum, quorum ratione in varias fpecies diipeicitur, ut etiam figu- 

 rarum ipii a Natura impreffatum. Quando venis iuis & maculis cornu refert , Cera- 

 chatesdicitur; quando arbores & nemora, Dendrachates. Colore eft aut nigto, aut 

 fufco, aut cinereo, aut corallino, autpellis Leoninx, Hyenx: perhoscoloresvensalbaj 

 ubi difcurrunt, Leucachatem vocant , fi rubicundx, Hxmachatem , fi Sardx modo ru- 

 bet, Sardachatcm, (i Coralli modo, Corallachatem. Summa, coloribus adeo variat ao 

 Iudit, ut jucundumptxbeatfpeclaculum, in primisubi lineis fiiis & coloribus res alias 

 naturales aut artificiales exhibet. Ab Oniche differt , quod hxc Zonis & Cruftis vario- 

 rum colorum conftet; Achates verolineis &maculis ludat. A Jafpide duritie &Ixvo- 

 re : Jafpis cnim Iicet omnes colores habeat quos Achates , tamen mollior & Achate 

 magis opaca eft, quocirca nec tam exacte poliri poteft. Ex India notx probatiilimx ad- 

 fertur,in Germania & Bohemiaetiamquandoquereperirur, ctiam canoe molis, utpo- 

 cula & fcyphi ex eo confici poflint. 



Venenis pcftiferis , ut & Viperarum & Scorpionum ittibus refiftere credunt. Cor 

 recreat & adverfus omne contagii genus tuetur. Sitim febricitantium ore contenta 

 iedare,Sj xftus diminuere animadverium eft; unde tanquam Amuletum contra febres, 



prx- 



