ioS M LI S E U M 



conforrare, e collo fufpenfum volunt. Caftitatis cenfetur gemma: feruntnamque fi 

 cutim ejus tangat, qui adtum Venereum illicitum exercet , diirumpi. Parant Chvmici 

 ex eo tincturam, quam, ad pradi&os affeftus, pulvere efficaciorem effc volunt. 

 ^ Chrysolitus modernorum , non idem lapis eft cum veterum Chryfolicho, qui 

 ropaziuseftmodetnorum , fed veterum Topafius jam pro Chryfoliro habetur: qui 

 gemma eft viridis.colore Smaragdo dilurior, urpote cui nonnihil flavedinisadjunctum 

 eft ; Diaphanus, quandoque per viridem aureum fulgentem habens , ac tum Chryfopa- 

 tius a quibufdam vocatur. Quod fi nodu igne admoto vehemcnter fplcndeat, Chryfo- 

 lampis Plinii eft, dutus adeo non eft, quin limam fentiat ; quandoque in tantam crefcic 

 magnitudmem, utinde ftatua- confici poffint. Arfinoa: namque Ptolomxi Philadclphi 

 uxori ftarua quatuor Cubitorum , ex hoc lapide, qui veterum eft Topafms , in delubro 

 facrata fuir. 



Sanguinis eruptiones fiftere , admotum vulneri extemplo fluenrem compefcere, bi- 

 Iem , iram ac Phrenitidem mitigare , fi pro Amuleto geftetur, perhibetur. Nodurnos 

 etiam timores & terriculamenta puerotum, ac Lunaticos paroxyfmos arcere creditur. 

 ln menia pofitus praffente veneno traditur colorem amittere , eoque femoro rurfum 

 recipere. Aft recte monet Boethius hujufmodi vanas, ac przter rationem omnem, de 

 gemmarum viribus opiniones , experientiam rerum magiftram refurare. Cardanus re- 

 rertfeexpertumfuiffe, quindecimillius grana auxilio ptaffenti Melancholicis effe; de- 

 iperatos le odo dierum fpacio ejuspulvere liberaffe refert libro de admirandis cura- 

 tionibus. 



Ejusgeneris mihiunuseft, aureo annulo inclufus , odtangulus, quovis larere majore 

 unciam ferme dimidiam a:quante, & viridi aureo fulgore radiantem. In Iudia Orientali 

 anulo inclufus , ac multis politis ac minutis Hyacinrhis cinitus , peculiari artificio fpe- 

 ctandus. 



To v azius Neorericorum, veterum Chryfolitus effe, docte demonftratur, tum 

 ab Anshelmo Boetio.tum a D. Johan. Je Laet. Nomen videtut iortita hxc gemma a 

 ■nmQv, quodqua:rere, inveftigare, &conjeauraaliquidaffequinotat. Hinc Plinius 

 Iib.37. Hift.Nat. cap.8. JubaTopazonInfulam,in rubrontari e continente ftadiis tre- 

 cenris abeffe rradit, nebulofam & ideo fa;pe quaffitam , navigantibus ex ea caufa nomen 

 accepilfe. 



Duo cjus genera ftatuunt ; altet um Orientalc , quod inftar auri puriflimi rutilat ; al- 

 terum Europauim. Hoc Cryftalli inftar molle eft, cum aureo colore, velparumvel 

 multum nigricante. Inter hos quoldam effe ajunt.qui tam patum habent flavcdinis, ut, 

 nifi nigredine a Cryftallis diftinguerenrur, difcerni non poflmt, atque in Bohemia pa(- 

 fim reperiri. 



Hujus fruftum Drefda mihi attulit affinis Johan.Motzfeldius, pondere Drachma- 

 rum quiiique, quod exacte, quoad colores, refertillum quem jam delineavimus. 



Figura eft pyramidali, ina:quali, ftriis quibuidamdorarum, juxrabafin politum ali- 

 quantum, & oblcurius reliquo, quod perfpicuum eft, mukum nigredinis & parum in fe 

 conrinet flavedinis. 



Quidam huic gemma: ealdem tribuunr vires cum praxedenti, utramque confunden- 

 tes. In primis Melancholia: prodefle, Afthmati conferre , fomnum provocare, fuim 

 febricitantium, fub lingua detentum, fedare volunt. 



T u r c o 1 s, Turcofa, Turchina vel Turchefia, aTurcis, a quibus ad nos adfertur, 

 ficdifta. Eamquidamjafpidisfpecicmeffeputanr, Boream dictam Plinio, alii Calai- 

 dem, quam Mefues Feruzegi, acorrupto Peruzaa Arabum, vocat. Gemma eft opaca,- 

 exviridi,aJbo, &cceruleoquafi compofita, viride a:ris exadte referens. 



Sunt Orientales , vel Occidentales . Orientales in Perfia nigris lapidibus adnafcun- 

 tur , & illorum quidam colorem femper fervant , alii paulatim viridefcunt. Occiden- 

 tales in Germania, Hifpania, Bohemia, Infulis Feroenfibus colliguntur. Tanta: macni- 

 tudinis unam in Thefauris Magni Ducis Hetrurix vidi , ut juglandem xquaret ,°cui 

 Julii Cxfaris effigies infculpta erat. Reliquis prxferunrur qua: fine vcnis funt & ma- 

 culis. 



Ad cafum mirabiles ejus vires experti funt. Inprimismemorandum exemplum quod 

 Anshelmus Boethius de fe ipfo refert , ram mutati coloris quam a cafu pra:lervarionis. 

 Cui haud diffimile & ipfe adferre poflem , nifi ex Anshelmo petitum quis putarct. Pro 



confti- 



