TORMIANUM. „, 



fpofiti, quonodiinanteriore thoracis parte, itaut femperaliusaliomajorfit. Materia 

 unde generatur, eftfuccus ex herbis pr.-eftanriffimis elicitus , vifcofus & terreftris. Joh. 

 NirenbergiusaPeruanisVicanamvocarifcribit, cornubus carere , fimilcm efle caprx 

 filveftri, gauderemontanis&rupibus, ftigus&defcrta amare,gelu& nive recreari. In- 

 colx ea ad ftragula tondent, lana vero eorum delicara eft, & fubtilis inftar ferici , null.r 

 opus habens tinctura. Francifcus Hernandus, citante eodem Nirenbero-io, varia re- 

 cenfet animalia, in quibus hi lapides in America reperiuntur, quamvis folum efBcaces 

 cos ftatuat, qui eruuntut ex animalibus qua: herbas falubres depafcuntur. Sic namque 

 concludit:Vixeftcervorumcaprarumvegenusullum,incuius ventticulo.aliave corpo- 

 ris parte interna , fuapte (ponte , ex ipfis alimonia: excrementis lapis hic , qui etiam in 

 tauris vaccifque folet oftendi, non paulatim concrefcat & generetur, multis fenfim ad- 

 ditis & adh.xrentibus membranulis, quales funt caeparum ; ideoque non nifi in vetuftifli- 

 mis,acfeniojamconfectisreperiuntur, neque ubique, fed certis ftatifque locis ea fup- 

 petit materia. 



Lapis, qui in Canthis oculorum Cervi reperitur , etiam pro Bezoardico venditatur i 

 ferunt ita generari ex Plinii fententia lib. z 9 . cap. 9. Cervi Ipeluncas , in quibus colubri 

 & fcrpentes verfantur, adirc folent, quos fuo anhelitu ubi elicuetinr, votant, vel ut fe 

 ab agtitudine quadam liberent , vel ut rcjuvenefcanr. Hifce faturi , feftinanter ad 

 aquofa loca contendunt, totofque fe in aquam mergunt, pr.cter antcriorem capitis par- 

 tem, ut calor, quem ex veneno contraxerunt, tcmperetur. Dum in aqua turrent, in 

 oculorum angulis generatur lapis , qui ex aqua regreflis decidens , in ufus medieos col- 

 ligitur. Quidam hunc lapidem dari , & Bezoardicum efle negant. Mihieonomine 

 fruftum datum eft ab amico, quod diverfiim ab Orientali & Occidentali lapidc Bezoar- 

 dico apparet. Nec enim cruftis conftat aut tunicis fe fucccdentibus,mcdullam habens 

 cineream, duram, cortice teaamalbicante, cxteriore fuperficie ex fulvo ni<nicante, 

 maculofb. 



Melioris lapidis Bczoardici nota: ha: ftatuuntur : fi ex capricervis Orientalibus , in 

 montanis pafcua habentibus, fit depromptus, unde Perficus prafertur Malacenfi: 'qut 

 ex nigro feu varo colore viridcfcit, cujufque pulvis fubviridis eft : qui, ablata crufta fupe- 

 riore,inferiorem(plendentemhabet, qui in meditullio concavus , aut arenam lapidis 

 fubftantia: fimilem habet ; quiin aquaaut vino liquefcit, nihil continens arenofi : fi calce 

 viva, aqua admifta, ungatur lapis , ac illa paulo poft flavefcant. Quidam chartam creta 

 fricant, deinde fupra Cretam lapidem ; fifrictionis linea viridis apparear, legitimum ccn- 

 (cnt. Quidam acu ignita lapidem petforant; fi fumum dc fe fpargat, adukeratum cre- 

 dunt. Certior ramen nota non datur, quamfi venenum animali prxbcatur, & oblato 

 lapidis pulvere incolumis evadat. 



Mire a multis ejus depra:dicantur virtutes , adeo ut extiterint, Hernando tcfte, qui 

 nulli non morbo auxiliari crediderint ; & folms hujus lapidis pra:fidio Mcdici, fententia 

 fua.confummati cvaferunt,pro talibufque {e& impudentcr venditarunt. Intetim cius 

 vires in fequentibus affectibus fa:pe funt explorata:: Venenis pecuiiaritcr rcfiftit, ac 

 cordi robur conciliat ; ad Syncopen granorum quatuor pondere darur in aqui aliqua 

 cordiali , felici fucceflu in ipfo paroxyfmo , vel paulo ante ad cordis Palpitationem, Me- 

 lanchohcos afteftus, Quartanam,Lepram,Scabiem, valdecommendatur. In Epilcpfia 

 cum aqua Iiliorum convallium, Ad Lumbricos,cum aquagraminis aut cardui benediili 

 mna pra:ftar. Pefti, febribus peftilentialibus , & contagiofis, variolis, motbillis pete- 

 clms, papulis malignis, cum aqua cardui benedidi adeo rcfiftir, ut non folum ab iis 

 pra:fervct, fi quotidie grana duo cum aqua aliqua. cordiali exhibeantur , fed etiam ^ra- 

 norum o£to vel decem pondere cum vino exhibitus, adverfus Napclli, Arfenici, anima- 

 liumque virus, prxfentillimum eft auxilium. Purgantium malignitatem retundit, Chro- 

 nicis morbis ex humoribus aut flatibus orris fuccurrit. Imo ad juvenrutem confervan- 

 dam, vires reftaurandas, membra roboranda, Indi ipfi eo utuntur, prsmifla purgatione 

 per qumque dies continuos ejus grana decem exhibendo. 



Sed non intra modo fumptus , fed & extra adhibitus mira pr.-eftar. Si alligetur Ia- 

 tcns iiniftri brachio, ut cutim nudam tangat, venenis refiftit , & cor a malignitate tue- 

 tur. Admorfusanimalium venenatorum valet fi ejus pulvis vulneri infpergatur. item in 

 vulnenbus a telis intoxicatis inflidis, peftilentibus Carbunculis apertis (i infpereatur ve- 



nenum omne exfiigere creditur. 



Mirum 



