f ORMIANilM. „ 7 



flatum fignatumque , in qua fignificatione a Varrone fumptum videtur, fed quod ter- 

 ramvellapidesfecumhabet, qui ab eo feparari debent , antequam. Mecallum purum 

 reddatur. Seu, ut AgricokinBermanno illud definit, quod quidem argenturn eft, fed 

 colorediftat,&ad hoc utargenticolorem acquiratindiget excoaione. Ubiargentum 

 in hifce vifibile apparet, cin ©aitS-|Wn vel ©i(&CKtii vocatur. Hoc autem argentum ru- 

 de, quamvis externis coloribus diffcrar , eft enim plumbei coloris , cineraceum , ni- 

 grum, album, rubrum, purpureum, Jecoris colorc, luteum, intus tamen fuum genuinum 

 habet colorem , qui, quando gtaviorem plagam lapis fenfcrir, cmicat atque apparet. 

 Inhocgenete optimum cenfetur , ex cujus centum libtis nonaginta & amplius puri 

 conficiuntur, quale crebro in Regio monte Norvegix reperitur. Sed ut coloribus, 

 jta & figuris differt argenrum rude. Sxpe agnatum iaxis Iapidibufque oculi figura extu- 

 berat. Sxpe uvx fpeciem prxfe fert, nonnunquam globofum&rotunduminlapide 

 concludkur. 



Aliquando in virgularum & rerum diverfarum figuras formatum . Hic difrerentias 

 quafdam rationc colorum exhibebimus , quas ex monte Regio Norvegix, dono Nobi- 

 liflimorum virorum D. Chriftophori Urne de Afmark, tum Rcgni Danix Senatoris & 

 Norvegix Pro-regis Prudentiflimi , nunc Regni Daniz Cancellarii Magnifici , ut & No- 

 biliffimi Jani Bielkii, Cancellaiii Regni Norvegix meritiffimi, maxima cx parte tenemus. 

 Quotum prsEcIarum ftudium Iiteratorum conatus promovendi fi plures imirarentur, 

 rerum Naturalium thefautum & Hiftotiam , eorum fumma cum gloria, plurimum locu- 

 pletatam haberemus. 



Primas rribuimus Arcento rudi fossili sui coloris, ©cMcgcit <SiU 

 ktntkl excujuslibriscentum, plus quam nonaginta conficiuntur puri argenti. Hujus 

 licet aliquot mihi fint patticula: , propter terra: & Marmoris admiftionem , coloribus 

 aliquantulum vatiantes ; attamen intet easexcellituna, libra: dimidia: pondere, variis 

 epiphyfibus &: cxtuberantiis pra:dira, colore argcnteo (plendido , cui ab una patte ar- 

 genti rudis purpurei quippiam admiftum. Quam manu fua e fodinis extraxit Serenif- 

 iimus & Potentiflimus Rex nofter Christianus IV. cui Deus in zternum be- 

 ncdicat ; mihi vero ab Experientiflimo Vito D. D. Petro Paynk dono data , parum ad- 

 modum Marmoris, feu Alabaftri nivei admixtum habet, grumofa alioquin & pro ratio- 

 ne magnitudinisponderofafatis. 



Succedit Argentum rude plumbei coloris, Germanis ©(<ti?-crjj / 

 quam tamen appellationem non immciito carpit Agricola, cum nullam plane cum vi- 

 tro habeat aninitatem , colore vero Plumbum vel Plumbaginem, qua tamen oblcurius 

 paulo eft , adeo xmulatur , ut oculorum acie ea difcernere nemo rerum Metallicarum 

 impetitus queat, licet multum inter fe natura difcrepcnt. 



Plumbago cnim feu Galena ex Plumbo&Iapideconflata eft , cuinonnihil quando- 

 que adjungitur argenti : fed argentum rude Plumbci coloris ex pauca tetra &multo 

 atgento conftat. 



Plumbagoinmorrario piftillo in pulverem redigitur. Rude hoc dilatatur. Plumba- 

 gomalleopetcuffa, morfu compreffa , cultro vulnerata diflilit; areencum hoc dila- 

 tatui &diffinditur. J 



Quamvisquandoque&durumreperiatur, ejusgeneris quodfolocoteptobatur, & 

 colotis dilutiotis effefolet. Generatur variis figuris, quandoqueMaflkiatisarandesin 

 canalibusoccurrunt, quandoqueinftararborum, virgarum, variorumque inftrumen- 

 torum artificialium. Ligonem & malleum a Natuia affabre elaboratum vidit Aoricola ■ 

 pifciculos, veftigia Leonina & Lupi Encelius. Vetetibus prorfus incognitum fuifle hoc 

 genus argenti exiftimat Agticola. Mihi duo ejus funt genera, durius & mollius. Du- 

 rum, ina:quale, &afperum adGalcnx naturam , vel potius colorem proxime accedit. 

 Molliusplumbumxmulatur, & quibufdam inlocis luteocolore quafi induftum : fed 

 ubi gravior iis infli&a fucrit -plaga, argenreus & verus emicat color. 



Argentum rude nigrum, ©Wrtrij ©ifbcra^ / Lapis eft nigricans, crebris 

 fcintillisatgcntipurimicans, ut grifeum potius quam nigrum colorem fortitus cffe vi- 

 deatur, hoc nomine mihi ttanlmiffus lapis. Encelius atgentum nitrrum defcribit, in 

 cujus nigrore intetdum luccat Galena plumbci colotis, interdum fcintilla rubri ar<r C nti 

 rudis, interdum candidi. Accepi ab amico pulverem quendam fufcum nigricantem 

 m quo micant fcintillx argenti candidi , qui an ad nigrum argentum rude iit referen- 



P 3 dus, 



