V O R M I A N II M. iii 



Dividitur JEs , inNativum &Arte depuratum; illudinpurum putum, Germanis <3t> 

 NCfjcn-fuffer/ & Rude, in Pyrire aut minera fua exiftens. Prius fine excoct.one purum 

 eft, & in Metallis a:rariis & argentariis reperitur, quod tamen veteres, imo ipfc Albertus 

 Magnus ignorafle videtur, quod enim ipfe Goflaria: reperiri ait cum tota fubftantia Ia- 

 pidis permiftum , noneftpurumputum&ftatimfuum, fed excoctioncindigec, ucala- 

 pide liberetur. Invenitur ver6 quandoque braftearum modo lapidem amplectehs. Ec- 

 foditur etiam, Agricola tcfte, varia figura; ftiriarum fcilicct, virgularum , globulorum, 

 maflula:. Quod ego ex Ofterdalenfibus Norvegia; fodinis teneo ; maflulirum , fcti la- 

 minarum planarum ex minutiflimis quafi granulis conflatatum figuram obtinet: colotc 

 rubicundo & vere srofo, admodum fragile. 



Huic valde afline quod Mufei Calceolarii autor Andreas Chiocus ALris florem verum 

 vocat , ac his dcfcribit : ^Eris flos verus ac legicimus, gravis, friabilis & faporis adftrin- 

 gentis, coloremodicefplendenteruftefcens,expropriaa:risminera, in minutifEma gra- 

 nula, femina papaveris erratici magnitudine exprimentia,efflorefcens. SedquodetJo 

 teneo, titulo ©«biegcn-fitffctV lamina: figura mihi exhibitum, licet ex minutiflimis granidis 

 conftare videatur, unde valde fragile & friabile, cohxrec tamen &inminoribus rru- 

 ftisdifficulterfeparabile eft. Eft&fruftumcuiTalcilaminxadhucadmifta:. Bracteatum 

 ex Ofterdalenfium fodinis mihi dono dedit Magnif. D.Cancellarius Chriftianus Friis dc 

 Kragerup. 



Ms rude, ratione coloris , confiftentia: , bonitatis & coftura:.; differcntias varias 

 fortitur. E Pyrite enim ut plurimum eruitur, aut lapide fciflili. Quas tenco differentias 

 breviter enumerabo. 



Inter tredecim peculiares fpecies ex Pyrite granulato ortas ratione bonitatis & ferti- 

 litatis difcrimen maximum reperio. Llnum enim genus hujus Pyritis aurei, plane fterile 

 eft, nihil a:ris fuppeditans quando coquitur: duo funt quotum centumpondo unam Sris 

 pra:bet Iibram, aliud libram unam femis; aliud libras quatuor cum dimidia, aliud IibraS 

 quatuor cum tribus quartis, aliud fcx cum dimidia, aliud novem femis, aliud novem cum 

 tribus quartis, aliud decem, aliud quatuordecim cum dimidia, aliud quindccim ; deni- 

 que aliud fedecim libras, quodfummumeft. 



Ratione coftura; JEris fex mihi funt differentia: , quarum prima eft ipfe Pyrites au- 

 reus crudus, ut e mineris eruitur a:re pra:gnans. Secunda eft minera: , per quatuorde- 

 cim dies, aur tres feptimanas ufta:. Tum enim mafla redditur a:rofa, nigricans, ex qua 

 vitide xs efflorefcit. Tertia ita coda minera fufa & in craffas laminas redufta, quas 

 GermaniTviirf<r-{f«irtvocanr. Quarta, Iamina:ha:inalias fornaces ttanfpoccaca: , fexies 

 vel ofties urunrur,&exuna fornacein aliam transferuntur, donec rubicundum acqui- 

 rant colorem. Hoc ^obto-TOcrcf vocant. Quinra, rurfumcoquiturin fpongiofam ac le- 

 vem matenam, nigram, porofam, quod JEs crudum vocant 9\iK-fobbcf. Sexta , funditur 

 deniquerurfumacTEspurumevadic, ufibus aptum. Tot mutaciones opoctet ut xris 

 minerafubeat, ancequanfin zspurum evadcre poflic. 



Ratione ipfius Minera:, primo occurrit flavefcens, cui Iamina: integne infita:, in faxo 

 cmereoadnigredinemrendente,fertiIis admodum,filicis albicantis quibufdam in locis 

 particulasadjunctas habens. 



Minera ^Eris purpurea, feu violacea ad cceruleum tcndens , SSMim-crii Metallicis di- 

 fta micas aurei coloris Pyritis permiftas habens , ab altera parte JEs purpureum Iplen- 

 didum, perm.fto (axo, grifei coloris refert , ab altera plus ccerulei habet, corporc inter- 

 mcdio albicantis a:ris lcimilla: aureis permiftx micant. 



Minera a:ris Anglica exlapide conftat nigro, & duro, cuihincindeaureus inrermi- 

 cat color, quibufdam in locis varianigri, ccerulei, & aurei miftura fplendet. Maffa par- 

 vula eft, 3vij. pondere non fuperans. 



Pyrites aureus friabilis quibufdam in loeis Teffeliacus , purpureas & hvacinthinas 

 quafdam maculas admiftas habens. Ex Ofterdalia Norvegia: ad me delacus , cum aliis 

 qmbufdam fine teffulis,&variis coloribus radiantibus. 



Vilioris ^Eris minera fubnigricans, cui hinc inde vens aurea: interfperfe, insqualitec 

 eorpus lap.dis pererranres. Cinericiuslapis fequitur, auceas micas altcrnatim infpcffa's 

 liabens, a:re pra:gnans, in fuperficie una , ochra quadam infecrus. 



M.nera a:ris ferruginea, in qua emicat vena Pyritis aurei teffellnti, & hinc inde ferri 

 rub.ginofi portiones. 



Q Plum- 



