134 M U S E U M 



cum Mercatofes nitri, nave appulta, in littore pararent efcas in Syria; Phcenicia, &pro 

 lapidibus, quorumnoneratcopia, glebas nitri foco fubdidiffent ad ignem parandum, 

 liquato nitto & cum atenis commifto , vifi funt rivi fluxiffe tranflucentes nobilis liquo- 

 ris, & hanc fuilfe ttadunt originem vitri. 



Ex lapidibus quibufdam arenis &cineribus, additonitro, conficerefolenr vitralndi, 

 teftePlinio. ExCryftallovulgo& cinerefal(a:cujufdamherba:Kali ditta: Arabibus, ad- 

 dita Magnefia ut clarius reddatur. Cum vitri materia jam liquefcir, agit fpumam ; qux 

 deeoverricuIo,tanqLiamrecrementum deArgento detrahitur; mox vero concreta in 

 panes cogiturcandidos, quibuseftfapormiftus, magis falfus quam amarus. Hanc mate- 

 riam artifices ad Argenti lcobem, cum ex ea conflare volunt maffam, addunt, ut citius 

 igne liquefcat, vulgo fel vitri, ©dif-jjdKt vocant. 



Plinius teftatur, fub Principe Tiberio , excogitatum vitri remperamentum , ut fle- 

 xibile cffet, & totam ejusofficinam abolitam, ne Auro, Argento, reliquifque metallis 

 precia detraherentur. Sed eam famam diu crebriorem quam certiorem fuiife. Exifti- 

 mem haud poflibilem effe hanc confectionem, nifi Metallica reftituatut vitro humidi^ 

 tas, qux flexibilitatem conciliat; qua: tamen junginequit. 



Ufus vitri in vafis eft,&quidcm commodiffime, nullum enim odorem,nullum fapo- 

 rem liquoribus communicat, a nullo liquore vincitur, nihil tranlpirat, nihil eo aptius ad 

 liquores continendos. Repentino frigore aut calore frangitur, & Ictu. Cryftallini vitri 

 ufus ad vafapotoria pepulit auri & Argenti metalla. In Medicina etiam fuos ufus obti- 

 nuit. Temperamento effe volunt calido in primo , ficco in fecundo gradu , excipi in, 

 multis collyriis, tollere porriginem & furfures, lenes capillos & barbam efficere. Affum* 

 ptum cumvino tenui, calculos vefica: valenter confringcre, conferre Pulmoni&cafui 

 capillorum. Scd Avicennaadhos ufus comburi &pra:parari vult. Uftionis modus dif- 

 ficilis, cum facile fundatur. 



Q_uidam hoc modo id praftant : Illinunt pice Iiquida , dein inter carbones urunt, 

 donec ignitum appareat, poftea exemptum exftinguunt inaqua&abluunt, quod opus 

 feptics repetunt , fic in cineres facile comminuitur , ex quibus fit Electuarium de ci- 

 neribus. 



C A 



XV. 



T>e Qtdmia, Tompbolige tf Spodo fabthia. 

 TAm de corporibus Metallicis in fornacibus elaboratis levioribus & aerea: natura; 

 -^agendum, quas parietibus & fummitatibus adhxrere folent, interqux primo occurrit 

 C a d m i a , quam duplicem effe fupra innuimus, Foffilem, de qua fuo loco actum eft, 

 & fornacum, de qua jam fermo erit. 



Cadmia fornacum, Sftitld <cnb oimcfcn-hmd) I inprimisoritur fornacibus, in 

 quibus vena: yEris aur Argenti coquuntur, eftque fubftantia lapidofa, agglutin.ita iecun- 

 dum cruftas aut racematim, qux, dum vena: coquuntur, flammarum ac flatuum vi ad 

 patietes & tectum clevatur. Optimacenfetur, qua: in a:rariis fit officinis , ex Pyrite & 

 Cadmia Metallica foffili. 



Ejus quatuor invcniuntur fpecies ; prima ■zshax.ire; , qusc fit quando craffior materia: 

 pars egrcditur, &poftDiphrygen parietibus fornacum infidens , incorpus concrefcit; 

 pars egcfta multaii fuerit, crulta fit Craffior, fin pauca, tenuior. Quot autem vicibus 

 fit excoctio , tot oriuntur crufta:; illam effe puto qua: Germanis S)?i(fe[ ofen-emcl) dicitur. 

 Secunda illa eft in quibus Zonx apparent. jWte; : Tertia quibus vena; Onychis, hwxms . 

 Ouarta i^paxiTi;, qux nomen a tefta mutuatut, e craffa materia orta, tenuis plerumque 

 eit&nigra. Hanc cffeputo quam titulo 'Sbcr ofcn-bwid) ex Norvegia accepi. Plerum- 

 que in iis fornacibus rcpcritur , in quibus Pyrites a:rofus non excoquitur. Hx fpecies 

 crafliori conftant fubftantia. 



Tenuior matcrix pars egefta, propter levitatem magis in fublime fertur, & altioribus 

 fornacumlocisinfidet, ibique mcorpus concrefcir, cujus fuperficies, quoniam uvarum 

 (beciem gerit, /Sorf vitis vocatur, tenuis ha:c materia: pars ferreis haftis in fummo forna- 

 cum adha:rere folecibidemquehancipeciemCadmia: efficere, quam alii vocare folent 

 Tuthiam Alexandrinam , fimilis eft corticibus arborum, intus lenis, iublutea, 

 exterius granulofainftar racemi, admodum minutis granulis, Cinerei colotis , aliquan- 



tum 



