msm 



fORMIANHM. i 47 



micos morbos in Ele&uario Liberantis d.itur homini. Immerito proinde Doronicum e 

 republica Medicorum exigere nititur. Tantillam rem , ram valde vulgatam, caprum 

 fupcraffc tanti commentatoris, ftuper vulgus, qua: PhilomeIis,Alaudis,Hirundinibus,aliif- 

 que delicatioribus aviculis, non fojum non nocear, ied interdum cibus, farpiflime reme- 

 dium unicum & Panchreftumfit. Quam multis tu Principibus, nos pauperibus Doro- 

 nici ignorationc exitio fuiffemus, quantam ftragem plus quingentis abhinc annis dedif- 

 (cnt Medici, freti Eleduariis de Gemmis & aromatibus & aliis cordi amicis, quibus fre- 

 quentiflime u(i funr, tequc monere poilunr, Doronico ne rantopere convirieris, fed po- 

 tiusdefine. MetiarisalioquiCroci,mofchiiimiliumque daro quaternum Drachinarum 

 demcnfum homini & comperies Da:monium tuum. Quin etiam thus multo quibuidam 

 minore mole meminimus perniciem attuliffe, &c. 



Nec ab hac fententia abhorret ipfius Matthioli abbreviator Joachimus Camerarius, 

 qui in Epirome Matthioli, capite de Aconito Pardalianchis minore, hanc fubnecTrit cen- 

 furam. Venenum effe illud & hominibus Iethale, nondum comprobavit experientia, 

 licet canes inrerimat. Venatores ccrte multis in locis apud nos, praffertim ubi funt 

 vcnationcs Rupicaprarum , comedunt contra vertiginem & vocant ©clnvinccl- 

 frftttf. 



Ne nimius fim, claudatagmen eruditiiTimus Ludovicus Septalius, qui libr. 9. caurio- 

 num Medicarum Aphorifmo J4. de Doronico hic profert. Hunc cum Aconitum 

 Pardalianches cenfuiflet Matthiolus, inepte admodum (ut longa orationc demon- 

 ftravcrunt Doctiflimi Perrus Pona & Matthias de Lobet, in ftirpium accurariflimis ad- 

 veriariis, & poft eos Renodanis, Oviedus &plerique alii) ab omnibusiiscardiacis con- 

 fe&ionibus excludendum cenfuit : quod ur malignitatis & venenofe ejus natura: peri- 

 culum facerenr, radicibus iis pulverifatis , cani cum carmbus exhibitis, miiere periiffe 

 obfervaverunt. At plerique alii contrariam adferunr experientiam , quod canes plures 

 &inmulta quanrirate exhibitas , innoxie eas efitaffe cognoverint. Tantum abeft ut 

 adeo noxium fit venenum, ut quotidie, & ab antiquis datas radiccs hafce, & ab omnibus 

 Medicis paflim dari videamus, in Eleduario de Gemmis, Diambra & Cardiacis aliis 

 confcaionibusnonpericulofe, fed feliciflime. Quin clariflimi viri cditis fcriptis retu- 

 lerunt , fe Doronici radices melle conditas fepe eiitaffe , atque harum contrirarum 

 Drachmas duas ex aqua bibifle , & a:grotis fi-pe radicem illam & per fe, & aliis mixtam 

 medicamentis utiliflimc dediife, &c. 



Etmox Aphorifmo fequenri 55 . Sed demus Matthiolo Doronicum Canes & Lupos 

 occidere, an inde colligendum erit , homini lethale venenum effe t Differt natura a na- 

 tura.alimentumab alimento, dicebatHippocrates deflatibus. Aloeenecat Vulpem, 

 non hominem. Nux vomica,feles,mures,&aves ; nobis eft falutaris Medicina; fturnis 

 cicutaeftcibus, nobis venenum. Nonigitur rejiciemus nos Doronicum, fed utemut 

 moderate, fi non ut aromate, faltem liceat nobis ut Alexiterio, ur Antidoto & Theriaca. 

 Cum in eo etiam Aviccnna Theriacalem agnofcat facultatem ; qualem co«no- 

 fcens Mefve , videmus eum Electuario de gcmmis, Aromatico, Diambra: &°aliis 

 indidiife; ficque non adco facile celebres Medicos infcitia & fceleris reos fecere opor- 

 tebit. ' 



Qjiod vero fubdir Marthiolus, fortaffe nec antiquos cognoviffe nocumenta Doro- 

 nici inCardiacis Medicamentis, quod in modicaadmodumquantirate illis mderctur 

 & compluribus admixtum , qua: malitiam ejus infringere poflcnt ; non tollit ufum illius.' 

 Admittimus enim in mixtione antidotorum & medicamentorum haud pauca,qua: mani- 

 fefte habere fcimus noxias qualirates, lapidem Armenum, Lazuli, Scammonium, Co- 

 locinthidem,Veratrum;fedmenfuram adhibemus convenienrem, corri"imus, multa 

 addimus malitiam infringentia, ur cxreroqui utilitatibus eorum frui poffimus. Intrepide 

 igitur communibus noftris radicibus Doronici noftrates utuntur, & illas caiteris mifcea- 

 mus, ut fccurius in ufum venianr, cum Serapio libro Simplicium cap. 355. Doronicum 

 morfibus venenoforum animalium maxime conferre.fareatur. Et etiamfi Matthiolo & 

 Marantha: concedamus , Doronicum effe Aconitum Pardalianches, quod nuimuam 

 concedendum effe , ex compararione eorum qua: de Doronico fcripferunr Arabes & 

 qua: de Acomto Pardalianche, Gra:ci doctiffimi viri collegerunr , nunquam colliaenc 

 hoinirubus venenum effe ; fed Pantheris, Porcis, Lupis aliifque feris ammal.bus. Qumi- 

 mo iheophraftus bibitum dicit conferre commorfis. Hxc aliaque fupra addufta 



T % 





crro- 

 rem 



