i 5 i M IT S E II M 



Fruticulus cft, cum fua radice palmaris, lignofus, ramulis frequcntibus implicitus, 

 figura rotunda antequam dchifcat. Dehifcit autem cum in aqua calida ponitur. 



Fruclus fert in mediis ramulis, rotundos, parvulos, duros , candicantes , in quibus in 

 duplici cavitate funt femina pauca nigticantia , foliaparva, oblonga, alata, crifpa, ali- 

 quantulum fmuata. 



Deviribus & facultatibus hujusPIants mira fabulantur multi. Circa feftum nata- 

 litiotum Domini dehifcere fponte volunt , exficcata antea II fuerit : fed id ab aeris hy- 

 berna humiditate contingit , & quovis tempore id prxftar , aqua; calida; fi imponatur. 

 In Icalia muliercs tempore partus, ad inveftigandam patiendi horam, ea utuntur. Quan- 

 doquidem (utajunt) in aquam demiffa , non prius ratifcir, quara fcetus nafci incipiat. 

 Cxfalpinus refert mulieres enixuras , in hoc frutice coniidere , facilem fibi forc p.ar- 

 tum, fi is pandat fe Rofx modo. De ea fimilem tra&arum confcripfit Johannes Stur- 

 mius Lovanienfis Profeflbr, fed fuperftitionibus plcnum. 



C A p. IX. 



Scor%pnera Lfifyankd , Virga zAurea Virginiana , Vitis 

 Canadenfis. 

 CCorzonera vox eft Hifpanica, a Scorzo Vipera vel Serpente ita didto derivata, 

 ^ quodconttaViperarum & Serpentium Ktus infigni vi polleat ; vel quodElcorzu.Ca- 

 talaunico fermone dicti ferpentis, figuram hujus planta radix referat, ejufque morlus 

 curet. 



Cubitorum duorum crefcir alritudine, cichorei foliis latioribusin terram fparfis, ex- 

 tima parte mucronatis, fecundum ejus longitudinemexcutrente nervo , coloreviridi 

 latiori. Inrnultos graciles ramos caulis finditur, duros,Iignofos,quorum fummis fafti- 

 giis infident caliceslongi, nervofi, rotundi,fquammati, calicibus Gariophyllorum fimi- 

 les , ex quibus flores ex mulris foliolis confertim nafcentibus conftantes emergunt ; 

 orbiculares, aurei inftar radiorum Solis. Hos fequuntur Calices,feu capicula continen- 

 tia femina oblonga, ftriata, alba, pappo infigni teda. Radicem habet carnofam, fir- 

 mam, inmucronem definentem parte inferiore, fed paulatim craflitudinem acquiren- 

 tcm , tenuicorticenigricante tecram, rugofam aliquantum, qua; fecta aut rupta, len- 

 tum ac laCteum fuccum ftillat, interne tota albicans,pinguis,dulcis. 



Commcndatur inprimis ad Animalium venenatorum Morfus tofta,aut condita ra- 

 dix; foliorum fuccus iolus cum aliis cordialibus miftus ad eadem commendatur. Aqua 

 inde deftillata in febribus malignis &c conragiofis praaens eft remcdium , fudorem pro- 

 vocat, & Natura; Crifin molicnti fuccurrit. Radix condita valdc fapida eft & delicatis 

 grata. Tum aqua, tum radix condita, per multos dies darur, ad curandas Hepatis, Lie- 

 nis & interiorum partium obftructiones, ad menfes movendos &: animi deliquia, pue- 

 rorum Epilepfias, vertiginem, cerebri pertut bationem ; a veneno & toxico. 



Ejus primam invenrionem ita proponit Nicol.uis Monardes peculiari de ea tractatu. 

 In comicatu Urgel , Catalaunia: Provincia;, loco Momblanc dido, primum inventa & 

 obfervata eft Scorzonera. Totusilletra&usvariisanimalibusvaldenoxiisabundar, pra;- 

 fetcim vero iis quxEIcuerfos nuncupant, Sc in agris inter arbores atque herbas latitan- 

 tes plagam, cui remedium adfcrri nequear, effe cenfebant. 



Ruftici enim neque arva colere , neque melfes fecare , neque alias operas in agro 

 neceflarias exercere quibant, quin crudeliter ab hifce animalibus offenderentur, quia 

 corum venenum adeo noxium eft,ur, qu.xcunque corporis pars morfu apprehenfa fue- 

 rit, illico intumefcat, magnifque doloribus&vencnolis Symptomatis inficiatur, inflarn- 

 matioque ad cor tubeat,ut nifi fubito fuccurratur, tacile demorfi exftinguantur. Id au- 

 tem ejus regionis Incolas maxime premebat quod nullum remedium adverfus illud ma- 

 lum reperirentj.nam nequeTheriaca, nequealiamedicamentaufurpata, quicquam au- 

 xilii prxftabant. Sub idem fere tempus , quo adeo deplorata res erat, Mauritanus qui- 

 dam capuvus eo adducrus eft, qui pnrmorlos ab ifto virulcnco animali curabat data ra- 

 dice Scfucco herba: fibi cognita; , quam ederent, tantxque fuit efficacia: hoc medica- 

 mentum, utfacile morfus fanaret &venenum tolleret. Quam ob rem adeo multi ad 

 iftum Mauritanum confluxerunt, ut ipfum non modo fervicute liberarent, fcd &c opu- 

 lcntum efficcrent. 



Nihilo- 



