WORMIANUM. ui 



palmos difcimftos, c quibus abruptis & terts infitis, fex aut novem menfium fpacio, ma- 

 ximx- radices cnafcumur. Varia: autem ejus reperiuntur fpecies, omnes edtiles, atque 

 hx radiccs durant fub terramultos annos, fmc ulla culcura, quoannofioresfunt, eo 

 crailiores. Omnia animantia, hominibus folum exceptis, radicem hanc expetunt cru- 

 dam, eaquc pinguefcere & commode nutriri ftrunt, vetum fi contufa fuerit, & httmo- 

 rem iilum folum hauriant, ftatim emori. 



Manardus eam ita defctibit. Yuca herba eft , quinque aut fex palmos alta , foliis la- 

 tis & manus humana; modo expanfis, atqttc in feptera aut ofto lacmias divifis,perpetuo 

 virentibus. Seritur in terra probe culta & in fulcos ducta , fragmentis radicis ; radix 

 craffa eft magnotum raporum modo , cortice exteriore fufco j parte vero interiore 

 admodum candida, cx qua cortice adempto panem conficiunt. 



Radix, qure mihi a Clariff. Viro D. ThomaBarcholino ex Galliis rranfmifla eft, cu- 

 Cumerem mcdiocrem figura & magnitudine ferme refert, nifi quod in apicem renuio- 

 rem terminetut, & nodofa adeo non fit: fibris quibufdam tenuibus pradita , fcabrofa 

 &ina:qualis, obrugarumafperitates, prarfertim juxta apicem, colore exrcrius lureo 

 purpuratcente. 



£x his radicibus defaxatis & conttifis , primo fatinam, deinde pollinem deducUnt ex 

 quo candida& delicatacoquunt liba. Brafilienfes eandem farinam aqua temperatam 

 ac coaftam m Paftillos, fupra craticulas fumoinduranr, atque exficcant, atquein penii 

 quam diu hber recondunt. Inde ubi opus eft repurgant , contunduntque in pollinem 

 ua candidum, ut cum tritico certet ; ex quo, certa quantitate recentioris farina: admifM' 

 pinfuntpanes bis coclos, quibus Barbari iti bellicis, Luiirani in navalibus utuntur expe' 

 dmombus. Almd quoque bifcofti genus adornant, ex mero recentium radicum in pila 

 contufarum fucco, eoque aut ad Solem coafto & exficcato , aut ad ignem tofto , quod 

 candidiffimum eft , & delicatiffimum , neque advulgi ufum comparatum, Ex eadcm 

 radice.fumo arefafta, varias componuntpotioncs, quas Barbari vocant Mingre, 

 adeo falubres , ut tcftaurantium loco a-grotantibuspropinenrur. E polline vero varias 

 cupedias.&admixroorizarpollinepanesfermentatos, triticeis omnino pares. Eandem 

 ad fumum ita fiecatam , antidotum&antipharmacum autumant adverfus venenatos 

 anguium morius. 



PanisexYuca Casavi dicitur , cujus fruftulum Daleri imperialis crafficie , duo- 

 rum poll.cum longitudine, feiqui latttudine,candidiffimum,porofum, iapore haud in- 

 g rato,rranfmifindemClariff.VirThomasBartholinus. Ejusvero conficiendi rationem, 

 quia accuratiusperfequiturManardesinHiftoriaSimplicium cap. s; . (licet deeafupra 

 quoqueakqmddiaumfit) hic reperam. Rcpurg.uam, inquit, fuo cortice radiccm in- 

 ltrumenus quibuidam (iis quibus muliercula: linum pedunt fimilibus ) denteaeuco& 

 firmopr.-editis, in truftulafccant&comminuunt, quod comminutumeftinmanticam 

 ex palms folns contextam injiciunt, & pondera qusdam , veluti grandes lapides fuper 

 .mponunt, ut fiio pondere fuccum exprimant. Quo probe expreflb , radic.s cramor 

 matenes, amygda lis tufis & expreffis fimilis, reftat, qux patina: in;ecta,Iento igne coqui- 

 tut & deniatur, lubinde eam volvendo , uti ova frixa folent, ea bene derifata placenta 

 fit, nummi H.fpanici ofto Regalibus zftimati craffitudine, quam Soli ficcandam expo- 

 nunt. Hax pIacentaillispanisvicem P rsbet,muItumnutrit, P oteftquemulto tempore 

 .ncorruptaairervan Nam navibus,qua: indein Hifpaniam appellunt, imponunt.panis 

 bis coct, vice, pro ahmento. Verum fauces exaiperat ejus Cafavi ufus, nifi aqua aut ju- 

 fculo maceretur, aut aliis cibis commifceatur, ea enim ratione edi poteft &quific 



eumcomederevellet.altetamanuvafculumaquaplenumperperuotenerenecefrumha- 

 bet, ahoquin mmime deglutire pofler. 



Ferunt omnem Yucam in continente nafcentem falutarem efTe ; fed qua: in Infula 

 5. Domimci provenir, ejufque fuccum non codum, interimere 



Quamvis in Mufeo multo plures teneam radices, attamen aut non adeo rar* auc 

 de i.s in ipfis plantis aftum , aur paffim carum hiftorix apud Botanicos extant, nolo hic 

 aftum agere fufius de iis tradando. Hujus cenfus funt radices Althca:, Ariftolochte 

 fengx, rotunda-, Angelica:, Afphodel., Afari, Alcant*. Brufci, Been albi. rubri,Galan«T 

 Gent.an £ ,Curcum s ,Cyclaminis,Dipramnialb,,Ellebori a lbi ) nigri ; Hermodaailorum ) 

 £m-^ptut Diab0li)PO ' yPOdl1 ' Pyrate ' Sco^W!vS3 



X C A P. XIII 



