35° 



M U S E U M 



Lltorrushormiianimalium mirus &di(putationi obnoxius : ita & interitus. Vivir, 

 inquitOlausMagnus , hoc agmen donec non guftaverit herbam recentcm. Conve- 

 niunt quoque gregatim quafi hirundines avolatura:, fed ftnto tempore aut moriuntur 

 cumlue tcrra:;aut abeftiis dictis Lekat, vel Hermelinisconfumuntur. De iis loqui vi- 

 detur, qua: nec afrigore hyemali.nec ab aliis animalibus vinci aut abigi potuerunr. Pli- 

 niuslib.io. Nat. Hift. cap. 65. de muribus repente genitis.quomodo repenre intereant 

 qua:rit, tanquam de re nondum fatis cognita&perlpecra. Hludautemadhuclatet, iii- 

 quit, quonam modo illa multitudo repente occidat. Nam -nec.exanimes reperiunturj 

 nec extat qui mutem liyeme in agro eftoderit . I Cui tamen rcfpondifte videtur Ariftote- 

 lcs lib. 6. de Hift. Animal. cap.37. in hunc modum : Interitus minime evenit ratione, 

 w$^afU\ paucis enim diebus abolentur, quanquam fuperiore tempore homines vin- 

 cere velfurEendo, vellucs, ut latibulaeftbderent, admittendo, non poflent. Quirt 

 etiamvulpeseosvenantur, & catti filveftres in primis : (edtamen fuperare copiam & 

 celeritatem proventus nequeunt : nec aliud quippiam vincit , nifi imbres : iis enim quam 

 primum inrereunt. Quod de iftis muribus Ariftooeles & Piinius , id de noftris hifce di- 

 cere valemus, quodlolo recentigramine vincantur, qui aliis mediis debellari nequeunr. 

 Sed quomodo hoc contingat, aur quai nrilia visin recenri gramine, qua non fecus ac 

 veneno necantur, inveftigatu eft difficile. An per hyemem in latibulis iuis, ut glires ru- 

 minatione depaftarum frugum & graminum viventes , ita atrenuara & corrugata obti- 

 nent vifcera, ventriculum in primrs, ut avide vernali tempore devorata gramina terre, 

 concoquere , & elaborarenequcant, unde cumulata: ct uditates eositadiftendunt, ut 

 compreflis vitalibus fuftocentur, ac mori cogantur > An ros vernalis herbis incumbens' 

 tota fubftantia his ita venenatus, ut imbcr illis de quibus Ioquitur Ariftoteles ? Quicquid 

 fit, in novellis herbarum germinibus aliquid efle oportet, quod ipiis tota fubftantia fit 

 advcrfum. Obfervatum,quodmures,qui cumpluviisdeciduntprimovere, ante feftum 

 Annuntiationis Maria; , ut primum guftaverint gramen novellum, emoriantur: fed qui 

 poft feftum Maria; decidunt, vel ex aliis generantur, integro vivunt anno, donec rut- 

 iiim nova gramina e terra pullulaverinr, quibus deguftatis intereunr. Qua:, de eorum 

 interitu , ex Diceccfi Bergenfi ad me perlcripta funt , addam. Ab intempetie frigida 

 hyemis fc defendere norunt , quamvis , ingruente bruma , non adeo agiles ac vegeti 

 fint , ut tempore xftivo. Si nix ante glacialem terra: conftriaionem inciderit , petfo- 

 randonivem,fubeafecondunt&radicibusherbarumacgraminumvefcuntur. Sin con- 

 trarium accidat , corticibus cettarum arborum & virgultis pecorum paftui deftinaris 

 fe fuftentant. Hujus generis funt Ulmi, Coryli, Sorbi, aliaque ejusgeneris, non fine 

 infigni rufticorum detrimento, qui quandoque aliud non habent quo pecora per hye- 

 mcm pafcant, quam ejufmodi corticum & virgultorum reliquias. Accedit, quod ejuf- 

 modi frutices, corticibus nudati , plane pereant nec anno fequenti renafcantur , unde 

 infigne Agticolis detrimenrum. Herba: quoque &gramina, radicibus fpoliata, plane 

 pereunr, nec vernali tepore redire queunt, hinc pecora fame, pefte, & pabuli inopia 

 plane enecr.a concidunt. 



Verum tantam cladem hifce muribus non infert frigoris afperitas , quantam ab aliis 

 patiuntur animalibus, corvis nempe, cornicibus,picis, bubonibus, felibus, canibus, vul- 

 pibus, muftelis, muribus aliis , colubris & anguibus quoque ; qua: hafce beftias venan- 

 tur & occidunt. Urfus maxime omnium horum venatione deleftatur, ubi enim in eo- 

 rum agmen inciderit, faltat ac ludit, iifque adeo implicatur, ut a venatore improvifo 

 quandoque circumveniatur , ac globo trajiciatur. Capra: & oves eos quoque come- 

 dunt, fcd magno fuo detrimento, morbos enim inde contrahunt, quibus dein confi- 

 ciuntur. Ccelo fereno agminatim aquas petunt, in earumque fuperficie non fecus ac 

 in terra currunt & ambulant: fed fi inopinato vcntus aquas agitaverit , madefaais pilis 

 & graviores ab aquis redditi , fubmerguntur. Invicem etiam morfibus fe petunt ac 

 conficiunt. Obiervatum, quod fi homo quifpiam cos aggrediatur, ut necet, ftans uno 

 in loco infinitos poliit proftetnere, ut mirum iit, quomodo tanta copia, tam fubito, con- 

 gregari poflint: led, fi quis eos pra:tereat ac non offendat, rari occurrunt. 



Miraculofe quandoque a Deo in mare prscipites agi experientia docuit , adeo ut 

 multa millia fimul mortua reperiantur, aquis marinis innatantia, eo delata ex locis, ubi 

 fru&usinagrisaccampisanteaconfumpferunt. Quo fpeftantilla qu^de aliis muribus 

 differit Bodinus lib.3. Theatri Nat. Murium nempe illa examinaaDeoproduciextra 



Natursc 



