W O R M I A N II M. 355 



Ex horum animalium corruptione aerem infici, & peftilentem fieri, inquit Olaus Ma- 

 gnus, ac incolas vertigine ac lctero affici. Aerem receptaculum effe omnium exhala- 

 tionum terreftrium in confeflb eft. Quales igitur ha:,talis &ille:ii exhalationes (icca:, 

 tenues, ex locis mundis, defaxatis & ventis perflatis ortum trahant, aerem purum & fa- 

 lubrem rcddunc: fin vero ex locis impuris, ftagnis, ctoacis, aliifque putredine corruptis 

 exhalent, quin noxium, infalubrem, imo peftilentem quandoque eificianr minus dubi- 

 tandum. Cum veroaerecarere nequeamus, utpote quem fingulis momcntis & ore, & 

 naribus,& per poros cutis hauriamus, ficorrupcus ille fic, putridis cxhalacionibus &ma- 

 lignis refercus, non poteft non ipiritus & fanguinem inficere, arque ica morbos pefti- 

 lences, ac contagiofos halitus generare. Halitus autcm hi, li cerebrum potillimum in- 

 feftent , vertiginem producunc ; fi Hepar & vicina vifcera , vcdculam eciam biliariam, 

 Icteri caufa erit. Vertiginemcontingerela-iafaculcateimaginacivacerebri&fenfu com- 

 muni, notum eft Medicis. Cum igitur corrupta exhalatio ex putrefactis hifce muribus 

 per nares & os attra&a ad cerebrum defercur , motu fuo in ordinato fpiritus animales 

 turbar, & in circuitum agit; hinc homo idem depravata imaginacione exterius fieri pu- 

 tac, quod incerius contingit, feque cocum circumagi, adeo u c labi cogacur. Iclerus vero 

 cum variis de caufisfieripoflit, cumeriampotiflimumavenenata aliqua qualicace,quam 

 ex pucridis hifce animalibus exhalare nullum eft dubium. Siquidem , viva adhuc dum 

 funt , venenatomorfugerminaadeoinficerefolent , ut prorfus emoriancur & conci- 

 danc. Fuic in Dicecefi Bergenfi vir religiofus, cui & oves, 6: vacca:, & equi canquam pefte 

 correpci concidebant,eo quod comederinc ex fceno ab fiifce beftiis arrofo,& in quo re- 

 periebancur cadavera horum murium a meflbribus fake occiforum & aliismodis ene- 

 cforum. 



Anno 1648. in folo traccuNiordfiordenfi ex pabulo horum animalium veneno in- 

 quinaco, apud folos rufticos (non compucacis paftonbus , praffe&is & aliis officialibus) 

 facti computacione moriebanrur boum quatuor millia quinquaginca quacuor s ovium 

 fedecim millia quingenta fexaginta feptem; equorurn centum feptuaginca tres. Unicus 

 Paftor D. Samuel Bugge, qui ha:c mecum communicavir, boves quinquaginta hac ftra- 

 ge amifir, & capras ze. 



Ne quis hxc gratis a me dici exiftimec ; ecce penes me eft publicum inftrumencum, 

 in quo fingulorum Rufticorumnomina&numerus pecudum proftratorum excac. Eo 

 fine, ut Magiftrarus ha:c videns de annuo cenfu fubditis aliquid remiccerec, quod & fa- 

 £tum. Talem aucem venenatam qualitaterii , vim quoque habcre fanguinem corrum- 

 pendi,&in humorem flavum convertendi vel ex Galeno conftat 5. de loc. Aff. cap. 7. 

 ubi referr cuidam fervorum imperialium , cum a vipeii effec morfus , univerfum cor- 

 poris colorem ica mucacum fuiffe, uc porri colorem referret. Cardanus Com. in 

 Aphor. 65. lib. 4. Hip. inrer externas lSeri caufas , recenfet Iccus venenacorum anima- 

 lium , pocum venenacum & malarum aquarum. Quo non immerico referendus aer 

 quem actrahimus, putrido&venenatohalituinfectus, adeo ut Jacobus Grevinus lib.i. 

 de venenis cap.i. inccr venena naturalia, aerem infedum reponar,velamali<rnisvapo- 

 ribus, vel ab aquis putridis & cadaveribus (uc hic) vel a paludibus fcedum odorem emic- 

 tencibus , vel ob cempeftacum mucaciones , vel ob influxum cceleftium corporum. Et. 

 quis nefcir,veneni incer aliashancnacuram effe uc humoresinHepate corrumpar, ex 

 quibus non modo bilis procreatur , pravas ac flavas exhalationes ad corporis fuperfi- 

 ciem tranfmiccens, fed & eadem cocius corporis habitum inficiens, unde auri"inofo & 

 fcedo colore coca tingicur cutis 1 Quocirca in calibus cafibus magis alexiteriis , quam 

 aperientibus &manifefta aliqua qualitate agentibus contra morbum pugnandum. Res 

 eodem modo hic fe habet, quo cum Locuftis, de quibus Petrus Bizarus in Hiftoria & 

 Annalibus Senatus populique Genuenfis ha:c refert. Virulenti cujufdam morfus con- 

 tagio plantas & fata inficiunr, uc mox uredine contabefcanc ; eoque fit uc parcim ab in- 

 fpiramine dum vivunt , partim a refolutione dum pereunt hxc infefta , viciatis paulo 

 poft alimentis ac poribus, ipfius ctiamfpirirus corruptelam in hominem & in cxrera ani- 

 malia propagenc. Prarer enumeraca ab Olao Magno morborum genera etiam pecu- 

 liaris quasdam Iues , Norvegis iccmaiiDS fot( dicta, eos corripic qui harum bcftiarum 

 maaationi & expulfioni fe dedunc. Ex fcetore peflimo infectus aer & infpirationi ac- 

 tracfus, brumali pocillimum cempore, glandularum in collo intumefcenciam procreat, 

 conjunftam cum vocis raucedine, impedita deglucicione. Hic cumor etiam buboncs 



T c .5 axillis 



