12 



een 1 tot 5' dikken laag, meestal zuiver magneetijzerzand. 

 Elders in Kendal en aan de Wijnkoopsbaai, zijn de lagen min- 

 der uitgestrekt (*). 



In het niet vulcanische Nederland komt mag neetijzer niet voor. 



Staring vermeldt in zijn „Bodem van Nederland" (f) als 

 zeldzaamheid het vinden van magnee tij zerzand te Vollenhoven 

 „zonder twijfel uit het aan magneetijzer-ertsen rijke Zweden 

 afkomstig." 



Bischof wil evenwel niet van een vulcanisch product hooren 

 en verklaart de vorming van magneetijzer langs neptunischen 

 weg (§). In het oplosbaar zijn van magneetijzer in water 

 (1 : 500.000) en het zeer dikwijls in gebergten reeds ge- 

 vormd voorkomen, vindt hij verschillende bewijzen hier voor. 

 Ik moet hier aanteekenen dat Junghuhn de Mèrapi op sommige 

 plekken magnetisch vond (**). Een herhaling, in onzen tijd, 

 der bekende aanleiding voor de benaming van den magneet. 

 Hetzij dan naar den ontdekker tt&yw; (ff) of naar de, den 

 leek tooverij toeschijnende eigenschap (payav. magie). Hetgeen 

 wel de meest aannemelijke afleiding is. 



Het Serpentin (het oude panacee tegen slangenbeten) is even- 

 wel aan het meer Auschkal op eene plaats zoo sterk magne- 

 tisch, dat de magneetnaald daar omkeert. (§§) 



In asch van den Vesuvius vond Monticelli in 1822 eveneens 

 magneetijzer. Een analyse van deze asch door Dufrenoij , vond 

 ik in het 4 e suppl. op Rammelsberg „Handworterb. d. Chein. 



f) Java deel III pag. 284 en v. 



(f) Pag. 106 deel II. 



(§) Bischof, Lehrb. d. Ph. en Chem. Geolog. 2 te Aufl. Bd. Il pag. 908. 



(**) Java deel II pag. 318. 



(ff) C. Plinii Secundi Historia mundi Basileae 1549. Cap. XVI pag. 645. 

 zegt alleen : „Magnes appellatus est ab inventore (ut autor est Nicander) in 

 Ida repertus." Maar iets verder: Quinque genera magnetis Sotacus de- 



monstrat waarvan een uit Magnesia Asiae, die echter geen ijzer 



aantrekt en op puimsteen gelijkt (Similis pumici 1. c.) 



(§§) Bischof Bd. II Cap. XLII. Uitvoeriger in Aant. 224 op den Kosmos deel IV. 



