Zoude uit deze feiten eenig nieuw gevolg af te leiden zijn 

 dat aardbevingen en vulcanische uitbarstingen geen beperkten 

 neptunischen oorzaak hebben? Wint de plutoniscbe theorie 

 eens weder haar door Bischof hevig aangevallen terrein terug, 

 of liever gezegd: is het in den kringloop van vele geleerde 

 theorien op nieuw de beurt aan de plutonische om de heer- 

 schende zienswijze te worden, dan zoude een gelijkheiil der, bij 

 vulcanische uitbarstingen van steeds werkzame vulcanen, uitge- 

 worpen stoffen een niet te verwerpen argument kunnen opleveren. 



De omstandigheden kwamen mij hiertoe treffender voor dan 

 de meer algemeen opgemerkte correspondeerende eruptien van 

 digt bij elkander gelegen vulcanen, zooals b. v. die van den 

 Merapi en den Bromo in 1822 (*) en van meer anderen, die 

 als rei- vulcanen kunnen aangemerkt worden. Ja zelfs dan de 

 door Ch. Darwin, in zijn beroemde reis om de aarde met » the 

 Beagle, opgemerkte gelijktijdige uitbarstingen van den zooveel 

 gerucht gemaakt hebbenden Coseguina in Guatemala, 23 Janu- 

 ari 1835, en van den Aconcagua en de Corcovada in Chili. (De 

 eerste op 12° N. B, de beide laatsten respectievelijk op 32° 75' 

 en 33° 5' Z. B gelegen (f) Van de uitgestrektheid waarover bij 

 de eruptie van den Coseguina vulcanisch zand uitgeworpen 

 werd , geeft Berghans een graphische voorstelling in de geologische 

 afdeeling van zijn prachtigen Physic. Atlas; een wijze van behan- 

 deling juist geschikt om de feiten diep in het geheugen te prenten.) 



Prof. Vogelsang had in zijn zoo onderhoudend geschreven 

 «Philosophie der Geologie und microsc. Gesteinsstudien" reeds 

 gedeeltelijke overeenkomst gevonden tusschen eruptie producten 

 van den Kloet op Java en tusschen dezelfde producten van een 

 onderzeesche uitbarsting op Santorin in de Middellandsche zee 

 ingezameld, producten die bijna in een lijnrecht tegenovergestelde 

 richting uit het binnenste der aarde uitgestooten werden. (§) 



(*) Java door Junghulm deel II pag. 319 v. d. duitsche uitgaaf 1854. 

 (f) Kosmos deel IV pag. 496 v. d. vertal: van Beima. 

 (S) Phil: d. Geol. pag. 176. 



