159 



3°. Wal de fout in de aangenomene lengte der meetveêren betreft, deze 

 kan, voor zoover zij van \\e vergelijking met de ijzeren meters afhangt, hoog- 

 stens een halve streep op de 10 meiers of ^^ der waarde bedragen. 



De ijzeren meters werden met de einden tegen elkander gelegd, en op die 

 wijze eene lengte van 10 meters afgezet, waarmede de meetveêr vergeleken 

 werd. 



Die ijzeren meters waren in het jaar 1850 door den heer Stamkarl indi 

 rekt met den platina-standaardmeter vergeleken. Ziehier zijne opgave: 



IJzeren meter No. 3 = No. 88 — 0,0399 m M. ± 0,00024 m M. 

 4 = No. 88 — 0,0277 m M. ± 0,00012 m M. 

 bij Fahrenheit 63° = Celsius 17°, 22. 



De laatste termen in deze opgave beteekenen de waarschijnlijke fouten dei' 

 bepaling; zij zijn zoo gering dal de fout hierboven onder 3° b vermeld = 

 gesteld kan worden. 



De meter No. 88 is insgelijks van ijzer en is = de ijzeren meter van 

 Van Swinden + 0,0197 m M. 



Verder is bij 0° C: 



De ijzeren nieter van Van Swinden = A -+- 0,00056 m M. Zijnde A 

 de platina-standaard, die bij 0° C zijne ware lengte heeft. 



Hieruit volgt, bij Ü° C. 



No. 88 = A -f- 0,02626 m M. 

 No. 3 = A - 0,0136 . » 

 No. 4 = A — 0,0014 » . 



De uitzetting der ijzeren meters is niet opzettelijk bepaald geworden, der- 

 halve, aannemende den uitzettingseoëfflciënt van het ijzer naar Borda, zet 

 een ijzeren meier voor eiken graad Celsius uit 0,01156 in M, zoodal bij 

 29 C C, de gemiddelde morgentemperaluur te Batavia, waarop ook de verke- 

 lijking plaats had, de uitzetting bedraagt 0,3352 m M., derhalve is voor deze 

 temperatuur: 



IJzeren meter No. 3 = 1000,322 Meier. 

 » 4 = 1000,334 ■ 



Deze getallen zijn in alle geval zeer nauwkeurig, doch laat ons de moge- 

 lijke onzekerheid van den uitzettingscoëfficiënt op 1 / 10 en dus de waarsch. 

 fout op V'20 zijner waarde schatten , dan is de daardoor voortvloeiende on- 

 zekerbeid — 6Q0QQ en is dus zoo gering, dal zij hier Ier nauwernood in 

 aanmerking komt. 



4°. Anders is het gelegen met de temperatuur der meetveêren bij de 

 meting op hel terrein. Deze is niet aangeteekend en de middelbare tempe- 

 ratuur der meetveêren zal niet veel van 29°C kunnen verschillen, d;iai de 



