280 



75 v lengte, opgebracht, niettegenstaande eene stoommachine, 

 om een pomp met 2 zuigers in werking te brengen, aanwezig 

 was ; doch daar deze machine wegens deszelfs zwaarte moeielijk 

 te verplaatsen was , zooveel brandstof verslond en dit inde nabij- 

 heid niet meer voorhanden was , maar van elders moest worden 

 aangevoerd , prefereerde men nu maar voorloopig met den ketting- 

 molen te werken, die door stroomend water gedreven werd. 



Eene andere machine of tonmolen (*), waarom een lang touw, 

 aan welks uiteinden karretjes verbonden waren, waarvan het 

 eene, door het rond draaijen der tonmolen — die door een paar 

 karbouwen of sapie's in beweging gebracht wordt — over hel- 

 lende rails opgetrokken, terwijl het andere neergelaten wordt, 

 om de aarde uit de mijn naar boven te brengen, was mede 

 aanwezig, maar nog niet in werking gebracht. 



De rivier, die uit het gebergte komt en op zekeren afstand 

 achter het etablissement heenstroomt, geeft overvloedig water 

 en is op zekere hoogte afgedamd, van waar het met eene lei- 

 ding naar het hoogste punt der ontginning geleid, de ketting- 

 molen in beweging brengt en tevens tot het wasschen der 

 tinerts dient. 



Een smeltoven, gelijk aan de op Bangka in gebruik zijnde, 

 bevond zich in een afzonderlijk gebouw. 



Het etablissement bestaat uit slechts weinige huizen van 

 maleijers, benevens eenige krotten voor de chinesche mijnwer- 

 kers. Aan den mijnarbeid nemen ook maleijers deel. Van de 

 eersten waren er 250, en van de laatsten 50 man werkzaam. 



Den 16den October maakten wij, in gezelschap van den Sulthan, 

 eene wandeling over de golvende vlakten , waarouder de tinerts 

 bedolven ligt, en kwamen toen aan eene andere mijn, die wei- 

 nig bevredigende resultaten beloofde, daar volgens putboring 

 die mijn niet veel tinerts zal opleveren, welke daarbij 25 v 

 onder de oppervlakte gelegen is. 



Eene derde mijn, die reeds verlaten was, scheen met nadeel 

 gewerkt te hebben. Daar hadden zich vele koortsgevallen 



(•) Biyfehaar wordt hier geen toamolen, maar een haspel bedoeld. (Red.) 



