5. CYCAS RUMPHII. 



C. Caudice squamoso, frondium lanceolatarum stipite tcretc, inferne utrinque spinuloso, foliolis op- 

 posilis horizontalibus, lineari-lanceolatis in durum acumen productis, strobilo masculino ovoidco-elon 

 gato, femineis spadicibus demum reflexis, in laminam rhoinboideo-spathulatam parvam, cristato-serra. 

 tam, brevi-acuminatam terminatis, fructibus 3 — 5 subcompressis aurantiacis. 



Svk. Olus Calappoides. Sajor Calappa Rumph. Herb. Amb. Lib. I. Cap. XX. Tom. I. p. 86—87. ezd.pl. Celeb. 

 Cycas circinalis Auct. ex parte ex. c. Sprekg. Syst. Veget. Tom. III. p. 907. Cycas Rumphii Nob. in Bullet. 

 d. sc. phys. et nat. en Neerl. 1839. p. 45. Comm. phytogr. p. 120. 

 Icos. Ruiuph. 1. c. Tab. XXII et XXIU. 



Habitat in inmlis moluccensibus fere omnibus, vimboina, Ternale, Banda, teste Rumphio. 



Nomina verhacula: malaice Sajor Calappa, Utam, amboinice TJtta JSiwel, Utta Nuer, ternatice Dju- 

 djara, Madjong utu, hoc est matta foeminea, in Moluccis ad austrum sitis Sajor Radja, javanice 

 Pakis Rady (Rumph.). 



Observatio. Linnaeus, qui primus Cycadem circinalem ex Toddae Pannae iconibus in Hort. J/alab. 

 pictis condidit, postea Rumphii plantam tanquam synonymon adscripsit; hanc vero satis differe supra 

 iam monuimus. — Cum autem haec vix nisi ex opere Rumphiano nunc cognita sit et itineratores eam 

 pro C. circinali bene cognita planta habentes, nihil de ea moneant, incerta plura relinquere debeo. — 

 Fusiorem descriplionem conf. in Comm. phytogr. 1. c. 



Differentiae autem ita exponendae: 



C. circinalis. V. Rumphii. 



Caudex altior, 40 pedum, extuberantiis crassis an- humilior, 12, raro 24 pedes altus, irregu- 



nularibus undique circumdatus , cortice intus pur- lariter fissus, sursum frondium vestigiis 



difformibus obsitus. 

 pureo. 



Frondes longiores (8 pedes) majore spinularum et breviores erectae (5 pedes) parciore spinu- 



foliolorum numero instructae. larum et foliolorum numero instruclae. 



Spadicum juvenilium apices inflexi, eorum pars iu- apices recti videntur, pars inferior angus- 



ferior latior et magis compressa. Laminae longiores, tior magis teres. Laminae breviores, sur- 



lon-ius acuminatae, serraturae numerosiores. sum ovales, serraturae parciorcs. 



Fructus magis globosi, iisque virtus adstringens, ovoidei, virtute alvum excitante pollent (1). 

 alvumque compescens tribuitur. 



Disquisitio posthac accuratius instituenda certo hos characteres emendabit et verisimiliter meliores ac 



firmiores inveniet. 



Adnotatio Ma^ni momenti et autoptarum disquisitioni commendanda Rumphii observatio videtur, 

 quamvis arborenTsemel bisve conum masculum producere, sequentibus autem annis femineos spadiccs. 

 RuMPmus, hujus rei admiratione captns, se ipsum id observasse, expressis verbis dcclarat. 



(1) Conf. Itiner. Cookii, edit. geman. \>. 224. 



