197 



phorzuur, zwavelzuur en chloor bevatte, welke sloffen allen 

 in gewonen tabak voorkomen. 



Het verband tusschen dit weinig opgroeijen , spoedig uitster- 

 ven en afwezig zijn van minerale stoffen, springt duidelijk in 

 het oog. 



De oorspronkelijke vruchtbaarheid des bodems hangt gedeel- 

 telijk af van de minerale stoffen, die deze bevat; daarin be- 

 staat haar nut. 



De wyze van werking dezer stoffen is minder zeker bekend ; 

 maar als de meest waarschijnlijke neem ik aan : dat de afwe- 

 zigheid of het gebrek dier stoffen in den bodem de plant doet 

 kwijnen; dat deze daardoor hare normale funktiën, waaronder 

 het bloeijen en het voortbrengen van vruchtbaar zaad de hoogste 

 of eindresultaten zijn, niet meer kan verrigten; de inhoud der 

 cellen zet zich op andere wijze om dan bij de gezonde plant, 

 hij vervalt allengs in gewone chemische ontleding, waardoor 

 de plant sterft* 



1. De oplosbare (alkalische) zouten. 



Het schijnt weinig meer te betwijfelen, dat deze zouten, 

 welke iedere voor den plantengroei geschikte grond in op- 

 losbaren toestand moet bevatten, ook in hunnen aard niet 

 onverschillig zijn voor bepaalde plantensoorten. 



De zouten van potasch en soda komen hier het meest in 

 aanmerking. Evenzeer nu, als verschillende planten dezelfde 

 minerale of anorganische stoffen in verschillende verhoudingen 

 opnemen, evenzeer schijnt het zeker, dat één dezer beide al- 

 kaliën (potasch en soda) bij uitsluiting of bij voorkeur door be- 

 . paalde plantensoorten wordt opgenomen. Zoo vindt men in 

 den aardappel enkel potasch, en geene soda; in de, tot heden 

 j nog zoo weinig onderzochte koffij , is de potasch althans het 

 () grootelijks overwegende, zoo niet het eenige vaste alkali: 

 , en volgens de leer der phijsiologie, dat de planten, in norma- 

 len toestand, alleen datgene opnemen, wat zij opnemen moe- 

 ten , om haar bepaald karakter te verkrijgen en te behouden, 

 III. 15 



