£03 



water opnemend en terughoudend vermogen van twee koffij- 

 gronden, namelijk uit tuin Tjikolle in Buitenzorg, die water- 

 vrij 31 perct., en uit tuin Tagalsahari in Kadoe, die nog 

 geene 4V 2 perct. humus enz. bevat. 



De resultaten zijn deze. Tjikolle kan opnemen 77,3 perct. 

 en Tagalsahari 36 perct. water. 

 Hiervan was verloren : 



door Tjikolle • Tagalsahari. 



na 48 uren 0,60 perct. J ,28 perct. 

 96 „ 1,30 „ 1,84 „ 



120 „ 1,90 „ 3,29 „ 



Zoowel het water opnemend , als het waterhoudend vermo- 

 gen is dus in Tjikolle veel sterker dan in Tagalsahari, en wel 

 ten gevolge van het grootere humusgehalte. 

 Doch van den humus is nog meer te zeggen. 

 Eene zijner, niet het minst gewigtige, werkingen is het, die 

 hij uitoefent in verband met de alkalische zouten en de, in den 

 grond en in den dampkring aanwezige stikstof. 



Het is reeds herinnerd, dat bij een behoorlijk humusge- 

 halte, de grond door eene groote hoeveelheid zouten van al- 

 kaliën en kalk minder schadelijk voor den plantengroei wordt. 

 Naar de zeer aannemelijke verklaring van den hoogleeraar G. J. 

 Mulder, worden deze minerale zouten, in de plant overgaande, 

 van hun phosphorzuur en zwavelzuur beroofd , welke zu- 

 ren verder in phosphor en zwavel veranderd, het plantenen 

 wit en andere proteïne-ligchamen helpen vormen. 



De daartoe noodige organische bestanddeelen worden door 

 een deel ammonia houdenden humus geleverd, en een ander 

 deel humus helpt /'door middel van de vrij gewordene alka- 

 liën , kalk en magnesia; de zuren en andere stoffen voortbren- 

 gen , waardoor zich de verschillende plantengeslachten ken- 

 merken ; zij treden er zelfs mede in chemische verbindingen. 

 De bouwstoffen tot die eigenaardige voortbrengsels worden 

 ius mede voor een groot gedeelte door den humus geleverd. 



Om de door sommigen vooronderstelde werking van den hu- 

 tius, als bron van koolzuur, eenigzins te beoordeelen, heb ik 



