206 



Bat er in den grond van Tagalsahari meer chloor, doch 

 minder zwavelzuur en gips en minder potasch is , dan in dien 

 van Tjikolle. 



Het chloor is van de hier genoemde zeifstandigheden de 

 minst gewigtige voor den plantengroei. 



Het is van veel belang, de hoeveelheid en den toestand 

 der ligt oplosbare zouten te kennen. Ten aanzien der hoe- 

 veelheid op de tabel aangeteekend, vraagt men: 



Is er in den grond Tagalsahari te veel van , in betrekking tot 

 het humusgehalte? 



Of wel, is deze grond geheel uitgeput te noemen? 



De alkalische zoutmassa is in Tjikolle even groot, en ik ge- 

 loof daarom , dat er in Tagalsahari betrekkelijk te veel is. Wij 

 hebben boven gezien , dat hiervan niet zeer veel behoeft aan- 

 wezig te zijn, maar in Tagalsahari zien wij tevens eene groote 

 vermindering der meest noodige oplosbare zouten. Dit leidt tot 

 het besluit: dat in den laatstgenoemden grond eene algeheele, 

 dadelijke uitputting bestaat, waardoor hij langen tijdvoor het 

 kweeken van planten ongeschikt zal zijn, ten ware er doelma- 

 tige bemesting worde aangewend. 



Voor de gronden Ketanon en Poerwotjatjor geldt hetzelfde 

 ofschoon in mindere mate, gelijk lager zal blijken. 



De vraag naar de grenzen van de hoeveelheid humus in 

 vruchtbare bouwgronden , is niet wel algemeen te beantwoor- 

 den. 



Ik heb gronden geanalyseerd, die meer dan 80 perct. hu- 

 mus bevatten, ja tot 90 perct. toe, — ware veengronden, geheel 

 ongeschikt voor den landboaw ; maar beneden dit maximum 

 is voor het eene gewas nog nuttig, wat voor het andere 

 reeds onvruchtbaarheid veroorzaakt. 



Nog duidelijker spreekt dit in de minima. Haver en boek- 

 weit tieren welig in gronden , die voor tarwe en knollen , 

 wegens gebrek aan humus, ongeschikt zijn. Ook schijnen klei- 

 en leemgronden zich , over het algemeen , het verst van de 

 beide grenzen te verwijderen. 



Maar van meer belang is de hoedanigheid van den humus , de 



