209 



Van No. 4 tot No. 10 zijn het alle Java- gronden, en wel 

 met uitzondering van No. 10, allen uit Kadoe. 



In den regel zijn de in het wild groeijende planten niet rijk 

 aan stikstof en phosphorzure zouten. 



Kultuurgewassen, vooral die, welke tot voedsel dienen en op 

 goed bemeste gronden groeijen, zijn daaraan veel rijker. Zij le- 

 veren meer zaden, de hoofdzetels dezer gewigtige stoffen. Van 

 daar dat de humus-rijke grond in de eeuwen-oude wouden 

 verre is, van altijd tot voordeelige kuituur geschikt te zijn. 



Deze zoo genoemde geile gronden bevatten te veel water, le- 

 veren te veel water aan de wortels, bevorderen te veel de 

 snelheid van groei en den omvang van het gewas, ten koste 

 van de hoeveelheid van zijne wezenlijkste of vruchtdeelen , 

 dat is: van zijne hoedanigheid; en alleen door herhaalde be- 

 planting met niet veel lommer gevende gewassen, kunnen zij 

 eindelijk goede kultuur-gronden worden. 



De bovenlaag der gronden is niet alleen een voedend medium 

 voor- maar ook een produkt van de daarop levende en sterven- 

 de planten. 



Uit het gezegde volgt dus dat, en blijkt de reden waarom, 

 goed en met bemesting onderhoudene kultuurgronden , des te 

 vruchtbaarder worden , naarmate zij langer worden bebouwd : en 

 tevens, dat uitputting van den grond eene slechte kultuurwijze 

 verraadt. 



De humus der gronden verschilt in zijne zamenstelling naar 

 den aard der planten, waaruit hij ontstaan is : sterven de plan- 

 ten niet ter plaatse, waar zij gegroeid zijn, of verzuimt men 

 een ekwivalent voor het in den oogst verwijderde gedeelte, als 

 mest, aan den grond terug te geven, dan is uitputting het nood- 

 zakelijke gevolg. 



Over het nijlslijk zal het, ter opheldering, voldoen te zeggen, 

 dat dit bestaat uit de, van het Abijssinische gebergte afgespoelde 

 en verweerde rotsfragmenten, bij het terugtreden der rivier ach- 



