220 



Voorts is de kalk tot V 7 en de potasch tot '/^g der aan- 

 vankelijke hoeveelheid gedaald. Het laatste schijnt in tegen- 

 spraak te zijn met de groote rol, die aan de potasch in den 

 plantengroei wordt toegeschreven (vergelijk ook het gezegde 

 over de biergistj; maar men bedenke, dat deze asch alleen die 

 van het zaad is, dat de zoo overwegende potasch uit de roode 

 schil en het vruchtvleesch, die de noodige bekleedsels van 

 dit zaad zijn, kunnen zijn ingevoerd geworden, en vooral, dat 

 de zuren /'looi- en koffijzuurj waarmede de potasch in deze 

 vrucht verbonden is , bij de verkoling in koolzuur veranderd 

 zijn. Daardoor werd alle organische verbinding tusschen po- 

 tasch en plantenvezels verstoord, en de zoo ligt oplosbare 

 koolzure potasch gemakkelijk door het gebezigde zuur uitge- 

 trokken. 



Uit dit alles zou dan volgen. 

 a. Dat phosphorzuur en magnesia, te zamen minstens 273 / 3G5 

 of 3 / 4 der geheele hoeveelheid asch uitmakende, de onmisbare 

 minerale bestanddeelen zijn van de kern der koffijvrucht, waar- 

 in het levensbeginsel der geheele plant schuilt. 



Op grond van het straks gezegde, moet zwavelzuur mede 

 hiertoe gerekend worden. 



6. Dat potasch , die ruim de helft van de minerale bestanddeelen 

 der kofhjboon uitmaakt, wel hoofdzakelijk tot de vorming der 

 zoo waterrijke vruchtbekleedselen onmisbaar is, maar even als 

 welligt de kalk, daarom niet minder wezenlijk is tot het voort- 

 brengen der geheele en gezonde koffijvrucht. 



4 Over de stikstof zal ik hier weinig aanmerken. Hare on- 

 misbaarheid voor elke plant hoegenaamd is reeds vroeger aan- 

 gestipt en het verband tusschen de vorming van stikstof-hou- 

 dende eiwitachtige stoffen en het ontstaan van zouten met een 

 organisch (plantaardig) zuur in de planten, ontwikkeld gewor- 

 den. Zij speelt, in verband met het phosphorzuur en zwavel- 

 zuur van den bodem, eene eerste rol in de planten. 



In de bladen der koffij schijnt zij iets meer te bedragen dan 

 in de vruchten, maar dit is, nadat zij in volkomen droogen 

 toestand gebragt zijn. Doch daar de vruchten , in natuurlijken 



