221 



toestand , minder water bevatten dan de bladen , zoo komt het 

 plus aan de zijde der eersten. Dat het grootste gedeelte dier 

 stikstof in de vruchten een ander plantenbestanddeel helpt 

 vormen /'namelijk het caffeïne) dan in de bladen /"namelijk het 

 bladgroen) is waarschijnlijk; maar het oorspronkelijke materi- 

 aal is dezelfde stikstof, die, daar zij niet door de bladen schijnt 

 te kunnen opgenomen worden, in de worteleinden moet bin- 

 nendringen. 



Daar zij voorts in water zeer weinig oplosbaar is , terwijl 

 do wortels alleen vochten kunnen opnemen, moet zij vooraf met 

 de ontledingsvoortbrengselen van den humus, in den grond oplos- 

 bare verbindingen vormen. De aanvoer van stikstof voor 

 de planten is dus eenigzins evenredig aan de hoeveelheid en 

 den toestand van den humus, en dit herinnert ons weder, behalve 

 de reeds genoemde, eene andere hoogst nuttige dienst van den 

 humus in den grond. 



Nog eens: zonder aanvoer van stikstof kan eene plant geene 

 eiwitstof, de koffij daarenboven, geene caffeïne vormen (want 

 caffeïne bevat veel stikstof); zonder stikstof geene caffeïne, zonder 

 caffeïne geene koffij vruchten, dus zonder veel stikstof-houdende 

 organische stoffen geen vruchtbare koffijgrond. 



Van dit alles komen wij ongedwongen terug tot een over- 

 zigt, van de betrekking der bovengenoemde hoofdbestanddeelen 

 van de asch der koffij tot de zamenstelling van den grond. 



Om dit eenigzins aanschouwelijk te maken, zal ik opgeven, 

 hoeveel naar de boven medegedeelde uitkomsten van elk der 

 minerale stoffen uit een bouw gronds door de koffijplant 

 wordt weggevoerd, en hoeveel van die stoffen over deze uit- 

 gestrektheid en tot een half voet diepte in den grond bevat is. 



Op een bouw gronds a 72000 □ voet staan, a 8. v: □, 

 1125 koffijboomen; 



Een koffijblad weegt gemiddeld ongeveer een Ned: wiglje. 

 Stellen wij 1000 bladen per boom van 4 a 5 jaren en het ver- 

 lies op de helft (zeker niet te veel), dan hebben wij (a 3,26°/ 

 koolzuurhoudende asch). 



