338 



dankon heeft aan den heer Friederich, wiens berigt hier in 

 zijn geheel volgt : 



„ Ik beklom in gezelschap van den heer E. Hardouin op den 

 „23sien Mei 1852 den Pangerango, en bezocht den 2isten, op de 

 „ terugreis, den krater van den Gedeh. Op dien dag, slechts 4 dagen 

 ,,v.oor de laatste eruptie, vertoonde de krater geene buitenge- 

 ,,wone verschijnselen; de zwaveldampen drongen wel is waar 

 ,,uit meer dan 20 gaten omhoog, maar er was geene grootere 

 ,, rookkolom. Den28sten zagen wij te Toegoe aan den voet van 

 ,,de Megamendoeng, alwaar de krater van den Gedeh door den 

 ,, Pangerango aan het gezigt onttrokken is, eene prachtige en 

 „breede rookkolom achter den Pangerango oprijzen. Onze Ja- 

 ,, vanen hadden ook een drie keeren kort achter elkander her- 

 ,,taald dof geluid gehoord, op donder in de verte gelijkende, 

 ,,doch wij namen dit niet waar. De eruptie duurde tusschen 

 ,,5 en 10 minuten, na welken tijd de kolom zich als in krul- 

 ,,len verdeelde en met de uit de gebergte oprijzende wolken of 

 ,, nevels versmolt. Voor en gedurende de eruptie was de lucht 

 ,, helder en zonder eenige wolken. Gedurende de volgende dagen 

 ,,was het weder nevelachtiger dan gewoonlijk. De vallende 

 .,steenen konden wij wegens de distantie niet zien. — Om- 

 ,,lrent48 uren na de eruptie was er eene vrij hevige aard- 

 ,, beving, die den heer Hardouin en mij ontwaken deed. Deze 

 ,, aardbeving is ook op het land Pondok Gedeh van den heer 

 ,,Van den Bosch bespeurd, doch schijnt te Buitenzorg niet 

 ,, waargenomen te zijn. Eenige zwakkere trillingen geloofde 

 ,,de lieer Hardouin gedurende de eruptie waar te nemen, en 

 „ook ik meende in die dagen verscheidene keeren, dat de 

 ,, moederaarde uit hare gewone traagheid opgewekt was. — Op I 

 ,, Pontjak, het hoogste punt van den weg over den Megamen- I 

 ,,doeng, hoorde ik nog van de inlanders, dat bij de eruptie 

 ,,een breede zoom van vuur op den krater der bergs gezien 

 ,,werd. Hij pas niet hoog genoeg, om ons te Toegoe zigtbaar | 

 ,,te kunnen worden." 



