357 



3°. De juiste gezindheid van het hoofd van Billilon was 

 niet zoo geheel bekend, en kon ook niet geheel uit de daar- 

 omtrent bij het gouvernement berustende rapporten opge- 

 maakt worden. Zeker is het, dat de depati, op verkeerde 

 berigten af, vroeger door het gouvernement verongelijkt en 

 in zijne regten verkort schijnt te zijn, en waarschijnlijk was 

 het, dat zijne hierdoor opgewekte haat, bij de herstelling in 

 zijne regten, zoude geweken zijn; maar zoude zijn wantrou- 

 wen (uit welke bron of om welke redenen dan ook) niet we- 

 der opgewekt worden, bij de komst van cenen gouverne- 

 ments afgevaardigde, hetgeen in lange jaren niet plaats had 

 gehad? Dit wantrouwen, als het bestond, moest nog toe- 

 nemen, wanneer die ambtenaar het eiland in alle rigtingen 

 ging doorkruisen en bij alle andere onderhoorige hoofden 

 eenigen tijd wilde vertoeven. Volgens de verklaring der oud- 

 ste Billitonnezen in de binnenlanden, was dit nog nooit door 

 eenen Europeaan ondernomen. 



4°. Een onderzoek naar tinerts , — waarvan de depati op 

 mijn verzoek van gouvernementswege werd geïnformeerd, — - 

 daar dit toch niet kon verholen blijven, en het beter was er 

 regt voor uit te komen, dan dat hij het van ter zijde 

 vernam, — moest den depati en ook sommige minder door- 

 denkenden onder de inwoners, minder aangenaam zijn. Im- 

 mers werd dit metaal nu eerst opgespoord en gevonden, 

 het was voorzeker met het doel, om het te gaan exploi- 

 teren , hetgeen stellig de aanstelling van een Europeesch be- 

 stuur zoude ten gevolge hebben , waarbij hij altijd minder 

 magt behouden en de tweede persoon zou blijven. Hij zeide mij 

 wel eens, toen ik mij, na eenige weken verblijfs, reeds wat 

 vertrouwelijker voordeed , dat hij naar een Europeesch be- 

 stuur op Billiton wenschte, maar gaf geene andere reden op 

 waarom hij zulks verlangde, dan dat de Palembangers en 

 andere vreemdelingen, gewoonlijk orang dagang (handelaars) 

 geheeten, zijne bevelen niet wilden opvolgen, en hij hen alzoo 

 niet regeren kon. Hij was zelfs zóó bevreesd voor hen, 

 dat hij zich in de kampong Tandjongpandang, de hoofd- 



