mij 



de kleinste sampang niet meer bevaarbaar. Op den linker- 

 oever stapte ik aan wal en kwam weldra aan ecne kampong, 

 uit twee huizen bestaande en Kalamkoeboe geheeten. Op 

 eene zeer laag gelegene plaats deed ik onderzoek met den 

 Chineschen steker, sjam genaamd. Dit werktuig, in mijn 

 rapport over de Banka-tinmijnen reeds beschreven, bestaat uit 

 eene 16 voet lange ijzeren staaf, eindigende in eene holle 

 kegelvormige punt, waarvan aan de eene zijde de rand iets 

 hooger opstaat dan aan de andere. Deze opening wordt met 

 een lapje, dat aan een touw bevestigd is, gesloten, en dan 

 langzaam in het te onderzoeken terrein, onder op en neder- 

 gaande bewegingen gestoken. Aan het geluid en het gevoel 

 kan men bij eenige oefening, waarin de heer Heijdeman, ad- 

 ministrateur van Soengijslan, mij onderrigt had, den aard der 

 verschillende lagen ten naastebij onderkennen. Twijfelt men , men 

 verwijdert het lapje en de holle kegel vult zich met den op 

 die plaats aanwezig zijnden grond , die men dan verder onder- 

 zoeken kan. Wanneer men over geene ruimere of meer te- 

 zamengestelde middelen beschikken kan, acht ik, met de 

 noodige voorzorgen, de sjam nog tot de beste middelen te 

 behooren , om een vreemd terrein tot op eene zekere diepte 

 te onderzoeken. 



Op 3 voeten diepte kwam men op eene laag witte pijp- of 

 kaólin-aarde , die wel 10 a 11 voeten dik en onder welke 

 eene laag wit grof zand gelegen was, hetwelk gewasschen 

 zijnde , volstrekt geen' tinerts achterliet. Ook liet ik op on- 

 derscheidene plaatsen een weinig grond uit 2 en 3 voeten diep- 

 te wasschen, zonder ander resultaat. Ik hield mij echter ver- 

 zekerd , en^de Chinezen bevestigden dit mijn gevoelen , dat, al 

 ware hier tinerts gevonden , het toch hoogst bezwaarlijk zoude 

 zijn, om het op de Bankasche wijze te exploiteren, daar wegens 

 de gelijkheid van het terrein , het benoodigde water van eenen 

 te grooten afstand moest aangevoerd worden. Een ander be- 

 zwaar van geringeren aard, was, dat ook hier in den omtrek, 

 geen hoog hout, om goede kolen van te branden, groeide. 



Over het zelfde terrein voortgaande , kwam ik aan de kam- 



