386 



depati, vlag in top hebbende, herkend werd, welke praauw, 

 wegens slecht weder en tegenwind, 4 dagen langer reis had 

 gehad, dan men berekend had. Wij scheepten ons zoo spoedig 

 mogelijk in, en bevonden ons (ten noorden weder het eiland 

 om moetende, daar de westmoesson de zuidelijke passage moeijc- 

 lijk en langdurig maakte) den 17den December weder te Tan-? 

 .djongpandang, waar ik door het gebruik van kinine de koorts 

 weldra verjoeg. 



Ik beschouwde nu mijne reizen over Billiton als geëindigd, 

 hebbende ik het eiland in drie verschillende rigtingen doorkruist. 

 Daar er geene Nederlandsche vaartuigen in de Billitonsche wa- 

 teren gestationneerd waren, zoo besloot ik met de op het ein- 

 de van elk trimester van Billiton naar Toboalij vertrekkende 

 praauw, om rijst en het traktement van den depati te halen, 

 mede te gaan. 



Ik was alzoo niet weinig gelukkig, toen ik op den 24sten 

 December, hoewel in eenc zeer lekke praauw en bij ongunstig 

 weder, mij inscheepte en het eiland Billiton verliet Dit zal niet 

 toegelicht behoeven te worden, als men nagaat, welk een ellen- 

 dig land ik doorreisd had. Een groot gedeelte van den dag 

 moest men over zeer slechte voetpaden te voet gaan , met het 

 hoofd gebukt, om toe te zien, op welke plaats men den voet 

 nederzette, zonder eenige afwisseling in het afgrijsselijk leelijke 

 landschap, gewoonlijk nog minder smakelijk gevoed, dan de 

 minste koelie te Batavia, in ellendige huizen of onder den blooten 

 hemel den nacht doorbrengende, die voor mij des avonds ten 

 6 ure begon, daar wegens de muskieten geen licht kon aan- 

 gestoken worden en een verpestende rook deze plaag alleen 

 kon afweren. Verder deed zich dagelijks meer het gebrek aan 

 één eenig persoon slechts, met welken ik spreken kon, met 

 wien ik over alle die ongemakken kon schertsen, gevoelen, 

 vooral daar op de togten noch lektuur, noch eene eenige 

 zaak die voor den Europeaan gemak aanbrengt, mede genomen 

 kon worden, zoowel wegens de wijze van pikelcn (dragen) in 

 de kleine mandjes, — waarin alles bij regen doornat werd, hoe 

 men ze ook verzorgde, — ais door gebrek aan koelies. 



