Wat was er vóór deze reis over de Bülüonsche tinaangele- 

 genheden bekend? 



Wanneer ik deze vraag naar mijn beste vermogen tracht te 

 beantwoorden, zal ik mij geenszins bepalen tot die geschrif- 

 ten, welke # door menschen, die persoonlijk niets van de zaak af 

 konden weten, gepubliceerd zijn. Zoo zegt Dr. Epp in zijne „Schil- 

 derungen aus Indiëns Archipel in 18-'» 1", terwijl hij nooit 

 op Billiton is geweest: „wenn auch die Ausbeute von Zinn 

 „auf Banka minder ergiebig werden sollte, so bietet doch die 

 „ Insel Billiton ein reichhaltiges Lager von Zinnerz dar" en 

 wat verder: „der Insel Billiton, die in ihrer Formation und 

 „in ihren Naturproducten mit Banka übereinkomt , ist reien 

 „an Zinn und Eisen." Zulke uit de lucht gegrepen gezegden 

 zal ik niet wederleggen. 



Veel meer belang, dan in hetgeen daar zonder een eenig 

 bewijs medegedeeld wordt, stel ik in de officiële stukken over 

 Billiton , in 's gouvernements archief voorhanden , en verzocht 

 daarom bij missive aan den algemeenen sekretaris , inzage van 

 alle de stukken, het eiland Billiton betreffende. Hetgeen in 

 deze over de tinaangelegenheid behandeld wordt, zal ik hier 

 mededeelen, en, waar ik zulks noodig acht, toelichten. 



De voormalige raad van Indië H. W. Muntixghe heeft in eene 

 nota dd. 9 Augustus 1820, betrekkelijk de inbezitname van het 

 eiland Billiton, de volgende vraag behandeld : Is het bezit van 

 Billiton voor ons belangrijk , niet alleen negatief, om afbreuk aan 

 de zeeroovers te doen , maar ook wegens de produkten van dat 

 eiland, als tin, enz.: zoo ja , welke zijn de vooruitzigten , welke 

 het bezit van Billiton oplevert? 



Uit het opperen der vraag alleen, zou men moeten opmaken, 

 dat het daarzijn van tinerts op Billiton met zekerheid bekend 

 was en moet men dus verwonderd zijn, dat in de beantwoor- 

 ding hierover niets bepaalds uitgesproken wordt. Dit punt 

 wordt in genoemde nota dan ook zoo vlugtig behandeld, dat 

 het niet alleen blijkt, dat alle inlichtingen hieromtrent ont- 

 braken, maar dat men ook duidelijk opmerken kan , dat het 

 aannemen van het aanwezen van tinerts alleen op overleverin- 



