m\ 



Zij Ieercn, dat onder deze negen soorten, de drie donkerst 

 gekleurde het meeste waren ingekrompen , en zij daarin 

 ongeveer gelijk stonden. Dit schijnt aan te toonen, dat de 

 koffij uit de Preanger oorspronkelijk vaster van weefsel is, 

 dan die uit Maiang. 



Deze meer donkere soorten hadden dus bij de drooging min- 

 der lucht voor het verlorene water opgenomen, dan de lich- 

 ter gekleurde. 



De eigenlijke beteekenis van eene goede drooging der koffij 

 is in deze woorden zamen te vatten. 



Daardoor wordt aan het zoo veranderlijke bladgroen ( en 

 de eiwitstof) eene voorwaarde tot verandering ontnomen; 

 alle nieuwe vegetatie ( beschimmeling ) wordt onmogelijk ge- 

 maakt, en zelfs de invloed van het licht kan geene verande- 

 ring te voorschijn roepen. 



Dit is duidelijk gebleken uit de reeds boven vermelde 

 verschillende verhouding der koffij van Sisir in eene volko- 

 men geslotene witte glazen flesch, eneene niet volkomen slui- 

 tende blikken bus. 



En toch was in de laatste de langere duur van den in- 

 vloed eener goede drooging daarin merkbaar, dat zij ongevlekt 

 was gebleven. 



De algemeene indruk , door de medegedeelde onderzoekin- 

 gen bij mij te weeg gebragt, is deze: 



Zoo de koffij van den aanvang af, goed en onafgebroken 

 wordt gedroogd , en wel op de W. I. of eenige daarmede 

 overeenkomsige wijze , dan is het doenlijk, om van alle plaatsen 

 van Java fraaye , in Europa het duurst betaalde koffij te be- 

 komen , van bijna even goede uitwendige hoedanigheid. 



Doch indien dit eerste vereischte verzuimd wordt, indien 

 men de eerste schadelijke oorzaak, vochtigheid, in wezen laat, 

 dan komt de invloed van plaatselijke omstandigheden , klimaat 

 hoogte, temperatuur , in werking. Dit doet de koffij anders uit- 

 vallen, of zoo men wil, de verschillende soorten ontstaan, die 



